أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
385
قانون ( فارسى )
علاج ورم سخت زهدان 1 - بايد بدن بيمار از خلط غليظ و پرمايه و خلط سودائى پاكسازى شود . 2 - مرهمهايى از قبيل : دياخيلون و باسليقون استعمال شود . مرهمهايى كه داروهاى زير در آن واردند از قبيل : مقل ، پيه غاز ، مخ گوزن ، كرهء گوسفند كه با روغن سوسن و روغن رازقى و روغن نرگس و روغن شبت و روغن بابونه و روغن كرچك و روغن حنا و روغن بابونهء چشم گاوى مرهم شوند ؛ البته مومى كه در مرهم به كار مىبرند موم زرد باشد ؛ و نيز اگر زردهء تخممرغ در مرهم باشد بهتر است . اگر خواستى مرهم قويتر و تأثيربخشتر باشد ، از داروها كه در ذيل آيد بر مرهم بيفزاى : گند بيدستر ، الواى سمنگانى ، پنير مايهء خرگوش ، زنبق ، بشنيز ، بابونهء چشم گاوى ، زعفران ، سقز درخت بنه و انگم درخت بادام . مرهمهاى تركيبى تجربه شدهء ديگر نيز هستند كه در علاج ورم سخت زهدان بسيار بهرهرسان و مورد نيازند ، از قبيل : نسخه : برگ كبر در آب خيسانند تا نرم مىشود ؛ نرم شده را با پنير بسايند و با آب عسل درهم سرشند تا مرهم گردد . نسخهء ديگر : شكوفهء تاك با پنير و عسلاب باهم مرهم شوند . نسخهء ديگر : برگ كلم و گل كلم باهم مرهم شوند كه به عقيدهء من در علاج ورم سخت مفيد است . گويند : اگر چرك و كثافت گوش را در زهدان بردارند ، ورم سخت را از بين مىبرد . بايد در چنان آبزنى بنشيند كه داروهاى بسيار نرمىبخش در آن باشد . داروهاى گذاشتنى بر زهدان برگ سبز خطمى بكوبند و با انگم درخت بادام و پيه غاز درهم سرشند و بر زهدان گذارند ، يا از مرزنگوش ، شاه افسر ، شنبليله ، بابونه و خطمى داروى گذاشتنى سازند و بر زهدان گذارند : اما اگر ورم زهدان سرطان باشد بايد بطور هميشگى خون از شاهرگ دست بكشى و گاه به گاهى رگ صافن را هم بزنى و خلط سودا را از بدن تخليه كنى . همچنين به داروهاى نرمىبخش و رطوبتزا و مسكن درد نياز دارى . مرهم رسل در علاج ورم سرطان زهدان اثر شگفتآور دارد و درد را تسكين دهد . هرگاه درد بسيار شدت يافت ، بيمار را رگ بزن ! داروهاى گرم و سردمزاج در تسكين دادن درد به كار