أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
355
قانون ( فارسى )
بواسير زهدان نشانيهايش مشخص و آشكارند . خونريزيى كه از بواسير زهدان باشد ، اكثرا سياه رنگ است مگر اينكه از شريان سرچشمه گرفته باشد . و امكان دارد كه خونريزى بواسير زهدان قطره قطره آيد . بسيار رخ مىدهد كه بواسير زهدان ، سردرد ، سنگينى سر ، درد در اندرون احشاء ، درد در كبد و طحال به دنبال داشته باشد . اگر خون كافى از بواسير زهدان بچكد و بيرون ريزد ، اين پيامدها تسكين يابند . فصل سوم علاج نزيف و تنظيم حيض ما در اين فصل به ذكر علاج نزيف خون مىپردازيم و بعدا به دستور معالجات زن در وقت حيض اشاراتى داريم . در فصل سابق سببهاى خونريزى بيش از حدّ طبيعى و نشانيها را نيز بيان كرديم كه اينك علاج هريك از حالات خونريزى را ذكر مىكنيم و شرح مىدهيم . اگر خونريزى بيش از حدّ متوقع و از آن نوع بود كه گفتيم طبيعت آن را دفع مىكند ، يا از آن نوع بود كه از پرشدگى زهدان و غيره از خون ايجاد شده كه خون بر بدن سنگينى مىكند علاجش به قرار زير است : 1 - نبايد كوشش كنى كه جريان خون را بازدارى ، آمدنش مفيد است مگر اينكه بيم آن برود كه زن را زياد ناتوان كند . 2 - شايد رگزنى اين انتظار كشيدن در ادامهء جريان خون را تلافى كند ؛ كه رگ زدن ، خون جمع آمده را به سوى راهى خلاف راه پيشين هدايت مىكند . يعنى از راه زهدان بر مىگرداند و دفع مىكند . اگر سبب خلط صفرائى زهرهاى باشد ، در تخليهء مادهء صفرائى بكوش ! دارويى را به كار بر كه نيروى گيرندگى داشته باشد . شاهتره و هليله در علاج تخليهء مادهء صفرائى ويژگى دارند . اگر سبب ، آبكى بودن خون بود و آب زياد آن را افزايش داده است ، بايد مادهء آبى را پايين كشيد و به راه مخالف جذب كرد . داروى خوب در اين زمينه صمغ عربى و كتيرا است . اگر سبب نزيف خون زهدان ، ناتوانى خود زهدان است ، در علاجش داروهايى استعمال كن كه با وجود داشتن نيروى گيرنده ، پاره كنندهء خلط باشند و با داروهايى تقويت شوند كه خوشبوى و سازگار با اندام دردمند باشند . اگر سبب ، قرحه در زهدان است علاجش داروهايى است كه خاصيت چسبندگى و گيرندگى داشته و همراه و مخلوط با داروى مادهء بيرون ريز باشند ؛ يعنى داروهاى تركيبى را بايد به كار برد . اگر سبب ، نزيف بواسير زهدان باشد ، علاج بواسير را كه مىدانى ! بزر كتان مخلوط با آب گرم نيز خوب است . بايد در حالت نزيف علاج و داروها را رها كنى . در اوقاتى به معالجه بپرداز كه خونريزى توقف كرده است . وزن آسوده است . اين در حالى است كه خونريزى نوبتى باشد . اگر