أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

296

قانون ( فارسى )

8 - اكثرا بول زرد است . 9 - نبض سريع‌تر از حالت طبيعى مىزند . اگر زهدان مزاج سرد داشته باشد ، نشانيهايش از اين قرارند : 1 - خون حيض يا بند آمده و نمىآيد يا اگر مىآيد بسيار كم است و يا مىآيد و كم نيست امّا كم‌مايه و آبكى است و رنگش مايل به سفيد است يا بسيار سياه است كه دليل سودائى بودن زهدان مىباشد . 2 - احساس دراز شدن پشت . 3 - مىتوانى از سوابق بيمارى حالت سردمزاجى زهدان را كسب كنى ، كه آيا بيمار غذاى غليظ ديرهضم يا غذاى سردمزاج و سردىبخش خورده است ؟ 4 - از اثر زياده‌روى در جماع به اين حالت افتاده است . 5 - احساس تخدير و بىحسى در قسمتهاى فوقانى زهدان . 6 - كم‌مويى بر زهار نيز دليل بر سردمزاجى زهدان است . 7 - بول بيمار بسيار تغيير رنگ نداده امّا بدرنگ است . اگر مزاج دهانهء زهدان تر و رطوبى است ، نشانيهايش اين است : 1 - حيض كم‌مايه و آبكى است و مادهء رطوبى به حدّ زياد سيلان مىكند . 2 - وقتى جنين بزرگ شد آن را مىاندازد . اگر زهدان خشك مزاج باشد ، نشانيش آسان است : زهدان خشك است و رطوبت كم دارد . فصل چهارم نازايى و دشوارزايى نازائى : نازا بودن زن چندين سبب دارد كه از اين قرارند : 1 - اشكال در تخم نرينه يا در تخم مادينه است . 2 - سبب در ابزار كار جماع مرد يا زن است . 3 - منشأ سبب ، واكنشهاى روانى است ؛ از قبيل غم خوردن زياد ، ترس زياد ، شوكه شدن و بيمناك گشتن . 4 - ممكن است سردرد سبب نازائى شده باشد . 5 - پرشدگى بىرويّهء معده از خوراك و هضم نشدن غذا ( و حالت تشنج - نسخه . ) 6 - ممكن است در عمل جماع اشتباهاتى رخ دهد . اگر سبب نازائى در تخماب است ، آن هم چند حالت احتمالى دارد : الف - سوءمزاجى بر اين مادهء حياتى روى آورده است كه نيروى توليد كنندهء جنين را از او سلب كرده است . اين سوء مزاج ضد باردار شدن ، از سوء مزاج گرم يا از سوء مزاج سرد طبيعى يا اثر سرماى خارجى و روىآور است .