أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
113
قانون ( فارسى )
در كليه با حالت بيمار سازگار است ؛ زيرا هرچند آب اين فايده را از طرفى در بر دارد ؛ از سوى ديگر زيانرسان است ؛ زيرا : 1 - از آنجا كه ادرارآور است ، سبب زحمت بيمار مىشود . 2 - آب كه وارد بدن بيمار مىشود ، با مادهاى كه گوهر توليد ورم است وارد ورم مىشود . آب نسبت به گوهر ورم - كه وارد ورم مىشود - بسيار زياد است در نتيجه مادهء سبب ورم را در تنگنا مىگذارد و حركت مىدهد . همين حركت مادهء ورم - كه بايستى جمع شود و استقرار يابد تا براى رسيدن آمادگى پيدا كند - هرچند ماده كم باشد و هرچند كم حركت كند ، باز زيانش براى حالت بيمارى بيشتر از منافعى است كه آب در سرد گردانيدن و تر كردن ورم دارد و هرچند حجمش بسيار بيشتر از مادهء توليد ورم است . با اينهمه شايد خلطهاى بدن همراه آب به كليه وارد شوند و چون همراه آب هستند به آسانى به كليه مىرسند . پس نبايد بگذارى بيمار قبل از پاكسازى كامل بدن و قبل از پخته شدن كامل ورم آب بخورد . و اگر ناگزير باشى و آب نخوردن بيمار امكان نداشته باشد ، بگذار آب شيرين و صاف بخورد اما نه يكباره آن را سر كشد ، كمكم به دهان ريزد و بمكد . نبايد آنچه مىنوشد زياد سرد باشد كه مانع پخته شدن ورم گردد . و نيز تا ورم نرسيده است نبايد بيمار گوشت و شيرينى بخورد . آب گرم نوشيدن هم به زيان بيمار است و هر چيزى كه گرممزاج و گرمى بخش است خوب نيست . خلاصه از راه يافتن آب زياد به درون بيمار به دليل حركت اين آب در كليه ، موجب خستگى آن مىشود . درحالىكه وقتى ورم يا قرحه در كليه هست ، كليه به آرامش نياز مبرم دارد . كسانى كه ورم در كليه دارند ، حمام رفتن برايشان خوب نيست ؛ مگر اينكه ورم گرم رو به زوال بوده و از شدتش كاسته شده باشد . در معالجهء كسى كه ورم گرم در كليه دارد بايد در مرحلهء شروع بيمارى داروها ، پاشيدنىها و حقنه و غيره را - كه براى مراحل اوليهء پيدايش ورم مفيد است - استعمال كنى . بعدا به تدريج همان داروها را با داروهاى زداينده ، سستكننده و رساننده مخلوط كن و اندازهء كوچكى و بزرگى ورم را در نظر داشته باش ! بعد از آن تنها داروهاى زداينده و سست بخش را به كار ببر . داروهاى زداينده و سستى بخش كه به كار مىبرى نبايد درد گزشى به بار آورند . اگر تشخيص دادى كه خلط گزنده سبب بيمارى شده است و اين خلط هنوز هم در بيمار موجود است ، باز وسيلهء اسهال آن را پاكسازى مكن ! بلكه وسيلهء غذاى سازگار با كليه و سازگار با حالت كليهء ورم زده بيمار را معالجه كن و كوشش كن كه غذا نيز گزشى در بر نداشته باشد ؛ زيرا كليه - كه از غذا استفاده مىكند - از خاصيت گزش آن زيان مىبيند . بايد چگونگى خلط سبب ورم را به دقت تشخيص دهى رقيق است يا غليظ ؟ نوع گوهرش چيست ؟ جنس خلط فاسد است يا سالم ؟ يا خلط ديگر و در حالى ديگرى است ؟ آيا خلط در اندازه زياد است يا كم ؟ تا بتوانى حساب را در دست داشته باشى و براى هر حالتى داروى علاج آن حالت را به كار اندازى . براى شديد و زياد داروى زياد و تند و براى كم مقدار داروى كمترى استعمال كنى . و تا امكان داشته باشد كوشش كن به وسيلهء داروى كم شدّت بيمارى را از بين ببرى و به داروى تندمزاج و شديد پناه نبرى بهتر است .