گفتار دوم ورم و گسستگى در كليه فصل اوّل ورم گرم و دمل در كليه ورم‌هاى گرمى كه در كليه به وجود مىآيند اقسام گوناگون دارند و برحسب مادهء به وجود آورندهء آنها - كه مختلف است - اختلاف دارند . الف - گاهى ورم از خون غليظ پديد مىآيد و ممكن است از خون كم مايهء صفرائى نيز توليد شود . ب - جاى سر برآوردن ورم در كليه نيز مختلف است . ج - ممكن است ورم در جرم كليه پيدا شود . د - ممكن است ورم در طرف محدب كليه سربرآورد . ه - احتمال دارد ورم در طرف پردهء پوششى كليه رخ دهد . و - شايد گاهى ورم نزديك به مجراى ريزش آب و در پايين آن پديد آيد . ز - محتمل است كه ورم در طرف نزديك به رودها باشد . ح - شايد در طرف نزديك به پشت ، ورم سر برآورد . ط - گاهى ورم به طرف گدار بالائى - كه از كبد به كليه آيد - ميلان دارد . ى - امكان دارد كه ورم سراسر كليه را در بر گيرد . ك - ممكن است ورم در يك كليه باشد و امكان دارد در هر دو كليه ايجاد شود . ورم كليه يا ماده‌اش بر خود جمع مىآيد يا جمع نمىآيد . اگر مادهء ورم در كليه بر خود جمع آيد ، يا انفجار مىكند يا نمىكند . اگر انفجار كرد و تركيدن به سوى آبدان بود ، بهترين حالت ورم در كليه است . شايد انفجار به سوى روده‌ها باشد كه طبيعت ، مادهء چكيده از انفجار ورم را به سوى روده‌هاى همسايهء ديوار به ديوار كليه مىفرستد ؛ كاملا همانند حالت ذات الجنب كه مادهء ورم در استخوانهاى پهلو را به سوى رويهء تن گسيل مىدارد . ممكن است مادهء چكيده از تركيدن ورم به سوى كبد برگردد و از آنجا به وريدباب برسد و از وريدباب به روده راه يابد . مادهء چكيدهء از ورم تركيده در كليه - هر حالت و مزاجى داشته باشد - اگر به روده درآمد ، بسيار بد