أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

104

قانون ( فارسى )

علاج بايد بيمار چيزهايى بخورد كه با مزاج كليه سازگارند و كليه را چاق و نيرومند مىگردانند . از قبيل : مغز بادام ، نارگيل ، فندق ، پسته ، خشخاش ، نخود ، باقلى ، لوبيا . اگر مغز ميوه‌ها را با شكر بخورد بيشتر بهره بيند . چربيهايى كه اگر در غذا باشند و بيمار بخورد ، لاغرى كليه را بر طرف مىكنند ، عبارتند از : پيه مرغ ، پيه غاز ، پيه كليهء بز و نان گرم اندوده با پيه . داروهاى ديك ابزارى و ادويهء خوشبوى ادرارآور بايد در غذاى بيمار باشد . داروهاى ادرارآور ديك ابزارى غذا را بدرقه مىكنند و به كليه مىرسانند . داروهاى خوشبوى كنندهء خوراك ( ادويه‌ها ) نيروى كليه را تحريك مىكنند و اگر همراه غذا چيزى مانند لاك و چيزى كه در آن لزوجت چرب هست باشد ، گوهر گوشت كليه تقويت مىشود . بيمار اگر شير گاو بنوشد خوب است و اگر با شير سه درهم تا چهار درهم ترنگبين بجوشاند و بخورد بسيار خوب است . كليهء حيوان را بكوب و بپز و داروهاى خوشبوى و مزه‌بخش و چيزى كه كليه را چرب مىكند در آن بيندازى و بيمار بخورد ، نفع بيند . اگر مايهء حقنه را از گوشت بره ، گوشت جوجه ، شورباى سر حيوان همراه روغنهاى خوشبوى و روغن مغز ميوه‌هاى سازگار با كليه - كه ذكر شدند - بسازى و بيمار را بدان حقنه كنى خوب است . حقنهء بيمار وسيله دنبهء گوسفند باشد بسيار مفيد است و ويژگى دارد . اگر گردهء چاق حيوان و امثال آن در حقنه به كار رود خوب است . اينك دارويى تركيبى كه اگر بيمار را بدان حقنه كنى بسيار فايده دارد . نسخه : كلهء برهء چاق را در ديگ بگذار به اندازهء وزن يك قسط و نيم آب در ديگ بريز و سر ديگ را با گل ببند و در تنور بگذار . بيست و چهار ساعت در تنور بماند تا گوشت كاملا از استخوان جدا مىشود و بلكه آن‌قدر بپزد كه استخوان نيز نزديك به از هم پاشيدن باشد . آنگاه روغن حيوانى ، زنبق و كمى آب تره را در آن ريز و بگذار باهم بپزند . اين شورباى لذيذ مايهء حقنه شود . اگر بادمجان ( دو تا جوجه - نسخه . ) سه كوهه ، انار بيابانى ، شنبليله ، بزر خشخاش كوبيده و كمى پياز با آن آش كذائى باشد و بدان بيمار را حقنه كنى اثرش بيشتر است . اگر خواستى كه بسيار گرمى بخش باشد ، روغن كرچك و روغنه كوشنه را اضافه كن ! اگر خواستى در گرمى بخشى و سردى بخشى ميانگين باشد ، روغن كاجيره را در شورباى يادشدهء مايه حقنه بريز . اگر بيمار را با شير تازه دوشيدهء هنوز گرم حقنه كنى ، بسيار بهره‌رسان است . و اگر شير را خواستى گرم كنى كمى بر آتش گرم شود مانعى ندارد . ما در كتاب پنجم در علاج كليهء لاغر شده ، حقنه‌هاى ديگر و معجونهاى ساخته از مغز ميوه‌ها را