أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
93
قانون ( فارسى )
به كار ببر . در اينجا لازم است با داروهاى محكمكنندهء مقعد و گيرندهء مقعد آشنا شوى كه در اين حالت بيمارى ، اكثرا به آنها نياز دارى ؛ زيرا اگر مقعد در حالتى بود كه بعد از برگرداندن باز بيرون بزند ، به وسيلهء اين داروها مىتوانى آن را سر جاى خود بنشانى و نتواند بار ديگر بيرون بيايد . اين نوع از داروها چند بخشند ، برخى در آن مىنشينند و برخى را بر مقعد مىپاشند كه داروهاى گيرنده و بندآورنده در آنها پخته است ، امّا بهترين آنها داروى تناولى است كه بسيار قبوضيتآور و گيرنده باشد ، مثلا : گل محمدى ، عدس ، تاجريزى و سماق كه همه را در آب بپز و استعمال كن ! كه اين دارو حتى اگر ورم هم موجود باشد نفعرسان است . داروهاى گرد شدهء پاشيدنى هم از اين قبيل داروهاست كه بر مقعد بيرون آمده بپاشى . اگر بيمار حرارت شديد نداشته باشد ، داروى تركيبى زير را استعمال كن ! نسخه : پوست درخت بنه به وزن هشت درهم ، ثمر درخت سرو به وزن دو درهم ، سفيداب يك درهم ! اينها را همه درهم ريز و خرد كن و بساى تا گرد مانند مىشوند ، آنگاه با شراب گسمزه مقعد را از خارج بشوى و از اين گرد بر آن بپاش ! نسخهء ديگر : خاكهء كوبيدهء كندر و مردار سنگ از هريك به وزن هشت درهم ، ثمر درخت سرو - كه ثمر خشك شده باشد - سفيدآب ارزيز - كه از بهم ساييدن ارزيز به دست آمده و با شراب گسمزه بهم سائيده شده باشد - به وزن دو درهم . همهء اينها را درهم قاطى كن و از گردى كه حاصل شده است بر مقعد بيرون آمده بپاش ! نسخهء ديگر : ريم سرب و سماق هريك به وزن چهار درهم ، مرّ به وزن يك درهم ، بزر گل محمدى به وزن چهار درهم . همه را درهم مخلوط كن و از آن بر مقعد بيرون آمده بپاش و بگذار ! مقعد بيرون آمده را بشوى و بعد از آن با روغن گل كه خام باشد آن را چرب كن ! بعد از آن زاج بلورى ، مازو ، سرمه و سفيداب ارزيز را باهم بكوب و گرد مانند كن و بر مقعد بپاش و به داخل بر گردان و ببند . اگر مقعد در حالتى است كه ابدا به سوى جاى طبيعى برنمىگردد و سبب ورمى بزرگ است كه سر راه برگشتن را بسته است ، بايد قبل از علاج مقعد به سراغ ورم به روى . بيمار در آب گرمى كه مسكّن درد و سستكنندههاى ورم در آن پخته است بنشيند - كه سابقا ذكر شدهاند - بعد از آن ورم را با روغن شبت و روغن بابونه چرب كن كه نرم مىشود و فروكش مىكند ، سپس به معالجهء لازم كه گفتهايم برگرد . داروهاى مسكن درد - كه ذكر شدهاند - در اين زمينه بسيار به كار مىآيند و بويژه داروى نيلوفر كه عدس و نخود و باقلى در آن به كار رفتهاند .