ممكن است مادهء خلط بسيار تباه نباشد اما در اندازه زياد باشد و معده‌آزارى كند . براى خنثى كردن زيان اين خلط معده آزار ، داروها و غذاهاى گيرنده به كار گير و باك نداشته باش راجع به علاج ورم معده چند بابى را اختصاص داده‌ايم كه بعدا مىآيند . همچنين راجع به معالجهء بادهاى شكم و بادكردگى ، باب ويژه‌اى داريم كه بعدا مىخوانى . اگر تشخيص دادى كه معده تنك و نازك شده است ، با ضمادهاى گرمىبخش و گيرنده - كه ذكر شده‌اند - به فريادش برس و به‌ويژه از ضمادهاى گرمىبخش و گيرندهء خوش‌بو كه با قلب و روان سازگار باشند استفاده كن ! گوارشىهاى خوش‌بو شدهء گيرنده از قبيل : « گوارشى خوزى » ، گوارشى « قاقله » ( هل بويا ) و امثال آنها را تجويز كن كه بيمار بخورد ؛ كه در باب علاج معدهء سردمزاج و معدهء تر مزاج نامى از آنها برده‌ايم . بايد غذاى شخصى كه معده‌اش نازكتر از اندازهء لازم شده است و تنك‌تر از آن است كه بايستى باشد ، غذاى بيمار بايد خشكه و لطيف باشد و وعدهء غذا را در چندين دفعه به اتمام برساند و چنان نباشد كه بر معده سنگينى كند . شرابى را كه براى علاج تنك شدن معده تجويز مىكنى ، شراب كهنهء مردافگن است كه به گس‌مزگى بزند . نبايد بيمار در وقت غذا خوردن و نوشيدن حركت كند . شرابى را كه مىنوشد جرعه‌جرعه بنوشد ؛ نبايد يك دفعه معده را از شراب بياكند ؛ نبايد وقت غذا خوردن شراب بنوشد . اگر راه‌بندان ميان گدارهاى نزديك به معده رخ دهد و گدارهايى باشند كه با معده در ارتباطند ، از قبيل مجراهاى معده به طحال و به كبد باشند ، علاج اين است : بايد بازكنندهء گدارهاى سد شده را به كار اندازى مثلا معجون مسهل ايارج و خاراگوش خوبند . اگر ناسازگارى معده از اثر ضربت خوردن باشد ، مثلا از اثر افتادن دارندهء معده بر زمين كه بر معده افتاده است ، علاجش قرصهايى است كه در اقرابادين ذكر نموده‌ام و كهربا و شاه‌افسر در آنها به‌كاررفته‌است . ضماد ديگرى هست كه در علاج ضربت خوردن و بر زمين افتادن معده بهره‌رسان است و تركيبش چنين است : نسخه : سيب شامى را در آب آن‌قدر بجوشان تا كاملا از هم مىپاشد ؛ آنگاه آن را خوب بكوب تا كاملا نرم مىشود . وزن پنجاه درهم از اين كوبيده را با ده درهم لادن و با هشت درهم گل محمدى و شش درهم الوا همه را باهم با افشرهء گياه گاو زبان و برگ درخت سر و بسرش و روغن سوسن بر آن اضافه كن و به حالت ولرم چند روزى بر معدهء ضربت خورده يا بر زمين افتاده و آسيب‌ديده بگذار !