أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

416

قانون ( فارسى )

اگر منظورت از استعمال حقنه معالجهء پوست‌اندازى يا معالجهء پوست‌اندازى و خونريزى باهم باشد ، داروهاى چسبان و پوشنده را هم به كار ببرى مانعى ندارد . بايد دقت و احتياط كنى در ابزار حقنه باد داخل نشود . شيافهايى نيز هست كه در علاج اسهال خونى مفيدند كه اين داروى تركيبى زير جزئى از آنها است . نسخه : اقاقيا ، صمغ عربى ، بزر بنگ ، افيون ، سفيداب ارزيز ، گل ارمنى ، كهربا و مازوى كال هريك يك جزء متساوى . همه را خرد بساى و درهم بسرش و شيافهايى به اندازهء بلوط بساز تا به گرمى بردارند . اگر خونريزى اسهالى از مقعد ( پيزى ) است داروهاى آتى كافى است . نسخه : مردار سنگ ، گلنار ، سفيداب ارزيز و صدف سوخته . همه را خرد كن و گردمانند ساز . جاى بايسته را بشوى و پاكيزه گردان و آنگاه از اين دارو بر آن بگذار ! اگر در علاج خونريزى اسهالى از استعمال اين همه علاجها بهره نديدى و بيمار خوب نشد و خون بند نيامد ، دستور زير را به كار ببر : هر دو دست بيمار را از زير بغل بشدت باندپيچى كن . دست و پايش را ماساژ ده و بيمار را در آب بنشان ! اگر موسم تابستان بود در آب سرد بنشيند و اگر موسم زمستان بود در جاى سرد بنشيند و وادارش كن كه آب سرد بخورد . از افشره‌هاى سردىبخش و افشره‌هاى خون بندآور سرد شده با يخ ، مانند : رب غوره ، رب ريواس و امثال آنها بر شكمش بريز . فصل ششم علاج پوست‌اندازى و قرحهء روده نبايد در روبرو شدن با خراش و پوست‌اندازى روده دچار اشتباه شوى . شايد حالت بيمارى پوست‌اندازى روده بدان شدت نباشد كه تو داروى بسيار قوى استعمال كنى و در استعمال آن بيمار را به سرمنزل مرگ ببرى . شايد تنها داروى بسيار سردىبخش سالم در علاج پوست‌اندازى روده كافى باشد . مثلا : هندوانه ، كاهو و خرفه علاج را به عهده بگيرند . اگر در حقنهء بيمار داروهاى داغ‌گذار باشد ، فاتحهء بيمار را بخوان . چنان كه قبلا گفتيم اگر علت در روده‌هاى بالايى است داروى تناولى را به كار ببر ! و اگر در روده‌هاى پايينى است داروها را وسيلهء حقنه استعمال كن ! اگر در وسطهاى روده‌هاى پايينى و بالائى است ، از هر دو علاج استفاده كن ! هم داروى تناولى