أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
414
قانون ( فارسى )
گرفته باشد : 1 - از سراسر بدن . 2 - از كبد . 3 - از معده . 4 - از رودههاى بالائى و پايينى . 5 - و شايد از مقعد ( پيزى ) باشد . و نشانيهاى هريك از حالتهاى خونريزى را نيز دانستى . اگر مادهء اسهالى خون چركالود يا دردى شراب مانند ، يا خونابه مانند باشد ، بدان كه منشأ خونريزى از كبد است ؛ بايد به علاج كبد بپردازى و مزاج كبد را روبراه كنى و راهبندانها را در كبد باز كنى ، البته قبل از آنكه به معالجهء كبد سرگرم باشى بايد اول چگونگى حال بدن را معاينه كنى . آيا پرشدگى از رگها است . و اصلا چرا خونريزى پديد آمده است ؟ اگر همراه خونريزى اسهالى احساس درد نبود ، و حدس زدى كه از بدن يا از كبد خون مىآيد و اسهال خونى از آنها است ، در صورتى كه بيمار تابوتوان كافى دارد ، خونريزى را متوقف مكن ! اما اگر ديدى كه بيمار از اثر خونريزى زياد بسيار ناتوان مىشود يا خونريزى به پوستاندازى مىانجامد ، بيمار را رگ بزن و خون را بكش و بگذار خون بر خلاف جريان قبلى جريان يابد . آنگاه داروهاى گيرنده و قبوضيتآور به كار گير كه خون اسهالى را بند آرند . اگر خون اسهالى از اثر ترك بردن رگهاى روده باشد ، امكان دارد به زودى به پوستاندازى بينجامد . در اين حال حتما بايد به هر وسيله كه باشد خون را بندآورى و آن را به سوى ضد جريان اسهال سوق دهى كه اين در شرايطى بسيار بايسته است كه تشخيص داده باشى پرشدگى رگها از خون بسيار شديد است و خون بيش از اندازهء متوقع در رگها جمع آمده است . اين را بدان ! كه در علاج بند آوردن اسهال خونى كه از رودههاى بالايى و اطراف آنها و يا بالاتر از آنها باشد ، داروى تناولى بهتر از حقنه است . امّا اگر از رودههاى پايينى و از رودههاى ميان بالائيها و پايينيها باشد ، حقنه بهتر از داروى تناولى است . اما اگر هر دو ( داروى تناولى و حقنه ) را استعمال كنى بسيار بهتر است . براى بند آوردن خون اسهالى ، داروهاى سردمزاج ، قبوضيتآور ، پوشنده و چسبان - كه سابقا ذكر شدهاند - بهرهرسان و علاجند و بويژه اگر در امثال اين داروها نيز قاطى باشند مانند : شب ( زاج بلورى ) ، شادنهء سائيدهء گردمانند شده ، خون سياوشان ، كهربا ، مرجان و بدل مرجان و مرواريد كه اگر در داروى تناولى يا داروى مادهء حقنه باشند بسيار تأثيربخشند . شايد در بعضى حالات اين بيمارى نياز به استعمال داروى مخدر داشته باشى . گاهى نياز افتد كه داروى بند آوردن اسهال خونى را با دارويى بسيار قبوضيتآور مخلوط كنى . قرص گلنار ، قرص بزر ترشك و قرص شادنه از داروهاى بسيار تأثيربخش در بند آوردن خونريزى اسهالى هستند .