أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
398
قانون ( فارسى )
يكى از دوستانم راجع به معجون علاج اسهال با من صحبت مىكرد و بر بهرهء سيكى سوخته تأكيد داشت و مىگفت آن را آزمودهام خوب بوده است . « 1 » مدفوع سگ كه تنها استخوان خورده باشد و مدفوع خالص از استخوان باشد ، به وزن يك درهم و نيم تناول شود ، در بند آوردن اسهال بسيار تأثيربخش و قوى است . بويژه اگر مدفوع خشك باشد و در ماه جولاى برداشته باشند ( از بيست و يك خرداد تا بيستم تير ) . داروى بندآور اسهال كه نه اين و نه آن به خود نسبت دادهاند ، چينهدان شترمرغ است كه چينهدان را خشك كنند و به وسيلهء سوهان آن را حك كنند سپس به وزن سه درهم تناول شود ، اسهال بند آيد . اگر بيمار مبتلا به اسهال تباهى معده دارد ، به وزن سه درهم از سونش چينهدان شترمرغ خشكيده را در رب آس يا در رب به - برحسب مزاج بيمار - ريزند و بخورند . شير بز را بر آتش بجوشانند تا غليظ مىشود . يا آهن در آتش سرخ شده را چندين بار در شير بز اندازند تا شير به جوش مىآيد سپس با اندكى برنج بو داده مخلوط كن ! بيمار بخورد ، اسهال بند مىآيد . زردهء تخممرغ را در سركه بجوشان و بيمار بخورد ، اسهال بند آيد . داروهاى تركيبى در علاج اسهال كه مزاج تمايل به سردى دارند از اين قرارند : قرص قبوضيتآور تباشير ، قرص ساخته از تمشك كه آن را قلنديقون ( فلنديقون - نسخه . ) نامند ، قرص گل مهرزده ، قرص گلنار ، قرص فيلزهره ، قرص ساماروغ ، قرص زعفران ، قرص افيون ، قرص شكمبندآور خشخاش ، حب افيون ، حب مهر گياه ، مقلياثا ، گرد در دهان ريختنى ساخته از دانه انار و حب سندروس . در علاج اسهال كهنه شده و دست برندار : صدف سوخته يكدرهم ، گل ارمنى يك درهم باهم مخلوط شوند و بيمار بخورد . هر نوع از مقلياثا با گل ارمنى باشد يا نباشد در بند آوردن اسهال تأثيربخش است . اما نبايد در بو دادن آن زياد افراط شود كه نيروى علاجى خود را از دست بدهد . بايد آن را در ديك گذاشت و ديك را بر آتش گذاشت و مقلياثا آنقدر در ديك بماند تا برشته شود . داروهاى تركيبى كه در علاج اسهال مفيدند و تمايل به گرممزاجى دارند از اين قرارند : قرص ديك ابزارها ، گوارشى خوزى ، گوارشيهايى كه در اقرابادين ذكر شدهاند ، گوارشى بزرهاى قبوضيتآور ، قرص زعفران ، قرص كهرباء . داروى تركيبى زير نيز خوب است : نسخه : مازوى سبز بدون سوراخ ، پوست انار ، سماق و فلفل از هريك به وزن نيم درهم . همه را خرد بكوب و
--> ( 1 ) - اگر كمى جوهر ليمو با يك فنجان قهوه درهم آميزند و بخورند اسهال بند آيد . م .