أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

354

قانون ( فارسى )

مثقال تا دو درهم باشد . لوفا را با اسكنجبين بخورند . مقدار تناولى اگر از يك مثقال تا دو درهم باشد مفيد است . سس صغير ( افتيمون ) به وزن پنج درهم در يك اوقيه اسكنجبين ريزند و بخورند ؛ اگر چندين بار تكرار شود هرچه كه در طحال است به بيرون مىريزد و طحال بزرگ و چاق شده را لاغر مىكند . اندران ( اشه ) نيز خوب است . لوبيا گرگى بويژه اگر در آب پخته شود و آبش را بخورند مفيد است . برنجاسپ را در آب صاف خوردنى بپزند و با اسكنجبين يا با آبى كه در آن مريم نخودى و ترشك بيابانى پخته است همراه اسكنجبين بخورند . افشرهء گياه چرخه ( كنگر خر سبز ) نيز در اين‌باره مفيد است . بيمار هر روز به وزن دو درهم شبت خشك بخورد و بعد از آن تناول بول شتر مفيد است . افشرهء گياه مشكانيه به وزن دو درهم با آبى كه خاراگوش در آن پخته است تناول كنند . شير و بول شتر فوق العاده بهره رسانند . بيمار ناتوان يا نيرومند باشد و هركس برحسب حال خود ، از خوردن شير و بول شتر استفاده مىبرد . بهترين شير يا بول شتر آن است كه شتر از برگ درخت ترنگوت ( پرك ) ، درمنه ، كرفس و رازيانه تغذيه كند . بيمار طحالى كه از شير يا بول شتر تناول مىكند ، اگر ورم طحال شير يا بول را هضم كند و با مدفوع مادهء سودائى ديده شود ، بعد از آن به تناول داروى تقويت‌بخش پناه ببرد . ثمر درخت بنه ( چاتلانقوش ) در سركهء بسيار تند هفت روز بماند . بيمار هر روز سه قاشق ( سه درهم ) از آن بخورد و از همان سركه تند بر آن بنوشد . به وزن يك درهم و نيم بزر ترب در سركهء تند ريزند و سركه را با آب بزر ترب بخورند . برگ سبز درخت گردو در سركهء پياز دشتى بپزد و بخورند . آب برگ كبر با اسكنجبين خوب است ، بخورند . سنبل رومى با سركهء پياز دشتى يا سنبل رومى با چيزى كه تاثير پياز دشتى دارد بخورند . به وزن دو درهم بزر خرفه با سركه خوب دارويى است . مرجان يا بدل مرجان خوب سائيده و گردمانند شود . به وزن يك مثقال با يكى از شربتهاى سازگار با طحال بخورند . پوستهء بالائى و انداختنى كدو يا خود كدو را خشك كنند و بكوبند و به وزن دو درهم از آن با اسكنجبين تناول كنند . بزر نى ( ثمر نى ) ، بزر كشوث ، برگ بيد - كه تلخى دارد و قبض هم هست - بزر گياه سلمك ، ثمر درخت گز ، و برگ درخت گز همه در علاج بيمارى طحال ورم كرده بهره رسانند . ريه يا كبد روباه به وزن دو درهم در اسكنجبين بخورند مفيد است . طحال گورخر ، يا ماديان ، يا كره اسب - هركدام باشد - به وزن دو درهم از خشكيدهء آن بخورند ، بهره بينند .