براى زدودن رنگ يرقان از چشم ، بايد همواره چشم را با آب كشنيز و گلاب و يخاب شست . داروهاى شستشوى بدن يرقانى ، كه رنگ يرقان را از بين ببرند عبارتند از : آبهايى كه در آنها پر سياوشان ، درمنه ، مرزنگوش ، اربه ( مريم نخودى كوهى ) ، بابونه ، بابونهء چشم گاوى - كه خاصيت دارد - ، گياه سه كوهه ، شبت پخته شده است . از همه مهمتر پر سياوشان و شبت است كه در آب شستشوى تن بيمار يرقان زده داخل باشند و در آن بپزند . اگر بيمار يرقان گرم داشته باشد ، با آب تن‌شويه ، ترش ترنج قاطى باشد كه در زدودن هر رنگ عارضى پوست بسيار تأثيربخش است . از اين چيزها ممكن است ضماد گذاشت ، ممكن است روغن گرفت و بر بدن بيمار ماليد . مثلا روغن بابونهء چشم گاوى ، روغن بابونه ، روغن شبت ، روغن انگور لخته شده و روغن سوسن را بر پوست بدن بيمار ماليدن فايده‌رسان است . اگر بيمار يرقان بحرانى داشته است ، همين‌كه احساس كردى كه بيمارى رو به كاهش است و دارد تمام مىشود ، علاج يرقان بحرانى را به كار ببر ! داروهاى مسهل و ادرارآورهاى تنقيه‌كننده استعمال كن ! ممكن است نياز به استعمال مسهل نباشد . شايد حمام رفتن تنها آثار بيمارى را از بين ببرد . اگر ديدى كه در بول و مدفوع بيمار رنگ يرقانى كم است ، بدان كه مادهء بيمارى غليظ شده است . با داروهاى شستشودهنده و چسبان و غيره ، داروهاى معالج را تقويت بخش ! اگر يرقان از اثر سم بود دستور معالجه اين است : ترياق و معجون مثروديطوس ( ميترادات ) به بيمار بده كه در برابر اثرات سم مقاومت داشته باشد . بعدا داروهاى آبكى بخورد كه هم سردىبخش باشند و هم خاصيت پادزهرى در آنها باشد . مانند : آب سيب ترش ، آب انار ، افشرهء كاسنى ، آب خرفه ، لعاب اسفرزه ، شربت زرشك . كه سردىبخش و پادزهرند و مزاج را تعديل مىكنند . بعد از آن به علاج عمومى يرقان بپرداز ! به تجربه رسيده است كه اگر اثر يرقان در چنين حالتى شروع كرد ، بويژه اگر بيمار سم خورده باشد ، بايد پياپى شير بخورد و بر آن دوام كند و با شيرى كه مىخورد روغن بادام قاطى باشد . غذاى چنين بيماران - كه از اثر سم به يرقان مبتلا شده‌اند - به شرطى كه ناتوان نشده باشند و بندآمدنهايى در درون رخ نداده باشد ، همان غذاهاست كه در بحث از علاج سوء مزاج گرم گفته‌ايم . اگر يرقان از اثر ناتوانى يا از اثر راه‌بندانهاى كبد است ، علاجش را در بحث علاج كبد بجوى ! غذاى بيماران يرقان بطور عموم بايد سبك ، لطيف و بازكننده باشد . آبگوشت ماهى بخورند بسيار خوب است . بويژه اگر همراه آن چيزى ادرارآور يا نرمىبخش باشد كه در آخر بحث يرقان شرح خواهيم داد .