اگر يرقان سياه از اثر راه‌بندان در گدارها است ، از اين نشانيها آن را تشخيص مىدهى : 1 - بيمار احساس سنگينى زياد مىكند . 2 - به زحمت مىتواند بر پهلوى چپ بخوابد . اگر يرقان سياه از اثر ورم گرم يا ورم سخت كبد است ، علامتهاى وجود هر دو نوع از ورم كبد را مىدانى ! اگر يرقان سياه از اثر ناتوانى جسمى انسان است ، احساس سنگينى نيست . اگر يرقان سياه از ناتوانى كبد منشأ دارد ، نشانيهاى ناتوان شدن كبد را هم مىدانى ! اگر يرقان سياه مستقيما از كبد منشأ گرفته است ، از اين علامتها به آن پى مىبرى : 1 - آسيبهاى يرقانى كه در مرحلهء نخست پديد آيند ، در كبد پيدا هستند ، و در اين حالات اوليه طحال سالم يا آسيب‌ديده باشد فرقى نمىكند ، همين‌قدر كافى است كه حتى اگر طحال هم آسيب‌ديده باشد باز نشانى ناسازگارى كبد به نوعى كه مادهء سودا را بيش از حد توليد كند ، پيدا باشد . 2 - چنان كه گفتيم سياهى يرقان زادهء كبد ، كمتر از سياهى يرقان طحالى است . 3 - بول نيز از حالت طبيعى منحرف مىشود . و امّا در مورد راهنمائيهايى كه از بول مىتوان گرفت : الف - اگر تباهى بول از اثر سوء مزاج گرم و خشك كبد باشد رنگ بول سياه مايل به زرد است . ب - اگر كبد به سوء مزاج گرم و تر مبتلا است كه سبب يرقان شده ، بول به رنگ زرد مايل به سرخى است ( اشقر ماننده است ) . ج - اگر كبد سوء مزاج سرد و خشك دارد و سردى چيره است ، بول تقريبا به سبزرنگى مىزند . د - اگر كبد به سوء مزاج سرد و خشك مبتلاست و خشكى چيره است ، رنگ بول مايل به سياه مىشود . ه - اگر يرقان سياه از كبد داراى سوء مزاج سرد و تر منشأ دارد و ترى چيره است ، بول تا حدى به زردى متمايل است . و - اگر سبب بوجود آمدن يرقان سياه سوء مزاج سرد و تر كبد است و سردى چيره است ، بول به سبزرنگى مىزند . ز - امّا در حالتى كه يرقان از طحال باشد ، رنگ بول ثابت است و تغييرى در آن رخ نمىدهد . فصل ششم علاج يرقان ، بطور عموم و در هر دو حالت علاج يرقان زرد اين را بدان ! كه منظور از علاج يرقان دو كار است : اوّل اينكه خود روىآورها و پيامدهاى بيمارى را به روشهاى زير ريشه‌كن كنى : 1 - به وسيلهء داروهاى عرق‌آور و داروهاى شستشودهنده ، رنگ پوست را به حال طبيعى