برگردانى . 2 - به وسيلهء داروهاى عطسه‌آور ، رنگ زشت چشم را - از اثر بيمارى يرقان پيدا شده است - به حال طبيعى بازگردانى . 3 - به وسيلهء داروهاى اسهال‌دهندهء خلط ، مادهء يرقان‌زا را به بيرون هدايت كنى . و دوم ، كوشش كنى كه سبب بوجود آمدن مادهء يرقان‌زا را از بين ببرى و سبب را از ماده قطع كنى . كه تفصيل آن نيز چنين است : 1 - اگر سبب سوء مزاج است مزاج را با وسايل تعديل مزاج اصلاح كن ! 2 - اگر بوجود آمدن ماده از ناتوانى سرچشمه دارد ، نيروى بيمار يا نيروى از دست رفتهء اندام مربوطه را سرحال آور ! 3 - اگر ورمى هست كه سبب توليد مادهء يرقان‌آور شده است علاج ورم را استعمال كن ! 4 - اگر بيمارى سببش راه‌بندان در مجارى است ، بندآمده‌ها را وسيلهء دارو باز كن ! 5 - اگر ديدى كه رگ زدن لازم است و پاكسازى بايد از طريق خون‌گيرى باشد ، شاهرگ دست يا رگ اسيلم ( رگ ميان انگشت كوچكه و بنصر ) يا - چنان كه برخى گويند - رگ زير زبان را بزن ! 6 - اگر رگ زدن امكان نداشت و مصلحت نديدى ، از حجامت استفاده كن ! حجامت را بر جاى كبد - كه در زير كتف راست واقع شده - يا بر زير جاى كبد ، در فضاى خالى زير دنده‌ها بگذار ! يا بوسيلهء داروى اسهالى مددكار ، مادهء يرقان‌زا را به بيرون تن دفع كن كه حتى اگر خود ماده هم بيرون نيايد ، مدد و مساعدتى هم به آن نرسد . در هر حالت يرقانى - هرچه باشد - قى كردن مفيد است . اما نه هر وقتى و براى هركسى كه به يرقان مبتلا مىشود . اگر بيمارى يرقان از اثر سم است ، بايد قبل از هر چيز سبب را قطع كنى و آنگاه به معالجهء اثرات آن بپردازى . اگر سبب يرقان سوء مزاج گرم كبد يا سوء مزاج گرمى است كه سراسر بدن را دربرگرفته و يا سوء مزاج گرم كيسهء زهره است و از نوشيدنىها و تناول كردنىها نيست ، دقت كن ! اگر تشخيص دادى كه پرشدگى ( امتلاء ) خونى يا صفرايى هست . حتما بايد قبل از هر كارى مادهء جمع آمده را كه پرشدگى از آن است بيرون آورى . اگر مادهء امتلائى خون است به وسيلهء رگ زدن آن را پاكسازى كن ! اگر مادهء امتلائى صفراست به وسيلهء داروى اسهالى آن را به بيرون بران ! داروى اسهالى در اين حالت بايد دارويى باشد كه صفرا را اسهال دهد ، مانند : هليله ، شاهتره ، محموده با ماست و امثالهم . مثلا هر نوع آب پنير كه به وسيلهء هليله يا محموده ( سقمونيا ) و غيره تقويت شده باشد . اينك يكى از داروهاى تركيبى كه آب پنير در آن وارد است و در اسهال دادن صفرا بسيار خوب است .