كه با حالت ديگر از استسقا كه از ناتوانى بيشتر كبد سرچشمه گرفته است حتما فرق دارد و سبك‌تر است . بدترين و بغرنج‌ترين حالت استسقايى در انسان وقتى است كه شخص داراى مزاج طبيعى خشك باشد و به بيمارى استسقا مبتلا شود . زيرا چنين شخصى به نوعى بيمارى مبتلا شده است كه بر ضد مزاج طبيعى اوست و اين حالت وقتى روى مىدهد كه سببى پرخطر در ميان باشد . بيمارى استسقا اگر از اثر سخت شدن طحال باشد ، كم‌خطرتر از آن حالت استسقايى است كه از اثر سخت شدن كبد رخ دهد ؛ زيرا استسقاى حاصل از سختى طحال اميد معالجه‌اش مىرود . گاهى رخ مىدهد كه مادهء بيمارى استسقا فزونى يابد و برآيد و سبب بوجود آمدن بيمارى آسم و نفس تنگى و سرفه گردد . كه چنين حالتى زنگ خطر مرگ است و شايد بيمار ظرف سه روز بميرد . شايد بالا آمدن مادهء استسقايى و در نتيجه ايجاد مزاحمت براى تنفس نفس را دگرگون سازد و مادهء رطوبى دخالت نداشته باشد ، كه در اين حالت تهديد به مرگ كمتر است و اين حالت سالم‌تر از آن است كه مادهء رطوبى مجراى نفس را تر كرده باشد . شايد بيمار استسقايى هنگامى كه مرگش نزديك است ، از اثر بخار بدجنس و ناسازگار ، دهان و لثه‌هايش قرحه و جوش درآورد ؛ كه بدنبال آن ، قرحه در بدن پديد آيد ؛ كه اين قرحه‌هاى بدن از اثر سوء مزاج خون است . گويند : اگر بيمار استسقايى چيزى زغال مانند فرو ريخت آژير مرگ است . كسى كه بيمارى ماليخوليا دارد اگر به بيمارى استسقا مبتلا شود ، بيمارى ماليخوليا از بين مىرود . زيرا بيمارى استسقا از رطوبتى كه دارد مادهء ماليخوليا را تر گرداند . اين را بدان ! كه اسهال شدن در بيمارى استسقا خطر است و بيمار را مىكشد . بايد بيمار استسقايى همين‌كه شكمش باد كرده و بالا آمد ، دقت كند كه آيا اين بادكردگى از اطراف زهار و پاست ، يا از پشت و هر دو كليه و دندهء كمر است ، يا از بادكردگى از روده‌ها است ؟ بايد يبوست و نرم شكمى بيمار در نظر گرفته شود . اگر قبض باشد بهتر است ، بويژه اگر آماس استسقايى از كمر يا هر دو كليه شروع كرده باشد . اگر آماس استسقايى از كمر شروع كند ، اكثرا شكم بيمار نرم است . زيرا رطوبتهاى غذا از معده به روده برمىگردد . اگر آماس استسقايى از جلو بدن شروع كند ، معدهء بيمار اكثرا قبض و خشك است . و بايد جاى رويش موهاى عورت و خود زهار را معاينه كنى كه آيا لاغر و ناتوان است يا گوشتالو . اگر گوشتالو باشد دليل بر نيرومندى بدن است و حالت اسهال را تحمّل مىكند . و بايد به كيسهء خايه‌هاى بيمار ( كيسهء بيضه ) نگاه كنى . آيا آماسيده است . يا نه ؟ اگر كيسهء بيضه آماسيده باشد ، بيم آن مىرود كه مادهء استسقايى از آنجا تراوش كند . و اگر چنين شود ، آزار و درد زياد ببار آورد . و قرحه‌هاى پليد با خود آورد كه به دشوارى معالجه شوند و با زحمت شفا يابند .