فصل پنجم ورمهاى مرى ورمهايى كه در مرى پديد آيند ، چهار احتمال دارد : 1 - ورم گرم « فلغمونى » ( التهاب نسيج مخاطى ) 2 - ورم خونى ( ماشرا ) . 3 - ورم سرد بلغمى 4 - ورم سخت كه اكثرا ديررس است و به سستى پخته گردد . نشانيها : اگر در حال بلعيدن احساس درد هست و در غير هنگام بلعيدن درد در پشت گردن احساس مىشود و احساس مىشود كه گدار بلعيده تنگ است ، بدان كه سبب بيمارى مرى ورم است . اگر ورم گرم باشد ، تب به همراه دارد ؛ امّا تب شايد شديد نباشد و امكان دارد كه تب گاه‌گاهى به سراغ بيمار آيد و به تب روزانه شباهت داشته باشد . چنين ورمى هرگاه رسيده شد ، تب لرز نمىماند و اگر ورم تركيد ، چرك قى مىشود . اگر ورم گرم نيست ، تنگى رهگذر بلعيده كاملا به حالت تنگى گدار بلعيده در ورم گرم است ، ليكن نه حرارتى احساس مىشود ، نه تبى هست و نه تشنگى . علاج : براى علاج ورم مرى ، داروهاى تناولى هست و داروهاى گذاشتنى كه از خارج گذارند . داروهايى كه بايد بر خارج گذاشته شوند ، بايد بر ميان هر دو كتف بگذارند . بايد داروهاى بازدارنده و گيرنده باشند از جنس داروهايى باشند كه در علاج ورم معده تأثير بخشند ، كه عبارتند از : گياهان خوشبوى و ميوه‌جات سازگار با معده و معالج ورم معده . بعد از آن ، داروهايى از قبيل : اندران ، مقل ، شاه‌افسر ، سقّز درخت بنه ، انجير بر آنها بيفزاى و نبايد داروهاى گيرنده و انواع پيه را فراموش كنى . اگر استعمال اين داروها بهرهء كافى نداد ، و نياز به گدازندهء نيرومندتر بود ، يا ورم از بيخ سفت بود ؛ داروهايى را كه در تحليل بردن زياد اثر بخشند به آنها اضافه كن ! از قبيل : ثمر درخت غار ، عاقرقرحا ، شاه‌زيره ، زراوند ، زنبق ، بلسان . اگر نياز به تركانيدن ورم داشتى ، داروهاى تركانندهء ورم را - كه در بحث ضماد علاج دملهاى درونى سينه و ريه بحثشان آمد - استعمال كن ! كه عبارتند از : ضماد خردل ، صمغ سداب كوهى و حتى چلغوز كبوتر و شبيه آن . داروهاى تناولى در علاج ورم گرم : انگشت‌پيچهاى ليسيدنى كه كم‌كم و آهسته و بدون وقفه به سر منزل مقصود برسند .