أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

230

قانون ( فارسى )

2 - اسكنجبين عسلى كه با بزرها درست شده و از اسكنجبين شكرى تأثيربخش‌تر است . 3 - اسكنجبين پياز دشتى . 4 - عسلاب كه ديگ ابزارهاى خوش‌بو در آن پخته باشد . و داراى نيروى گيرنده و قبوضيت‌آور باشند ، و زياد بر آتش جوشيده باشد . 5 - آب‌پز لوبيا گرگى تلخ‌مزه كه با افشرهء مشكانيه باشد . 6 - آبى كه در آن ريشهء كبر باشد و بر آتش بجوشد . 7 - آبى كه بيخ رازيانه در آن جوشيده است . 8 - آبى كه بيخ كرفس در آن بوده و بر آتش جوشيده است . 9 - آبى كه با گورگياه بر آتش جوشيده . 10 - آبى كه لاك در آن جوشيده . 11 - آبى كه روناس در آن پخته است . 12 - آبى كه شنبليله در آن جوشيده . 13 - آب‌پز مشكانيه . 14 - شراب خاراگوش . 15 - آبى كه خاراگوش در آن خيسيده . 16 - آبى كه الوا ، رازيانهء شامى و بادام تلخ در آن خيسيده است . داروهاى اسهالى كه با حالت كبد مبتلا به راه‌بندان سازگارند . قبل از هر چيز بايد اين را در نظر داشته باشى كه تا نياز مبرم به اسهال شدن بيمار نباشد نبايد داروى اسهال را تجويز كنى . و تا ممكن است داروى اسهالى بسيار شديد نباشد ؛ زيرا در چنين حالتى از بيمارى - كه راه‌بندان در كبد رخ داده - مادهء سبب راه‌بندان به محل اثر بخشيدن دارو نزديك است . اگر اندام بيمار شده نيرو داشته باشد با كمكى كه از دارو كسب مىكند مىتواند ماده را از خود براند . اينك داروهاى مسهل كه در علاج بندآمدنيهاى كبد بسيار خوبند : 1 - ايارج فيقرا ( معجون مسهل تلخ ) . اگر بيمار سرحال و نيرومند است يك مثقال و نيم بخورد و اگر ناتوان است يك مثقال بخورد . و اگر با آن روغن كرچك بخورد ، فعالتر خواهد شد و بهتر است . 2 - بسپايك . 3 - قارچ چمنى . 4 - خاراگوش . 5 - تربد با مريم نخودى كوهى - چنان كه در اقرابادين آمده است - گرد كنند و بخورند ، بسيار بهره‌رسان است . كه يكباره هم باز مىكند و هم اسهال مىبخشد . اگر داروى مسهل بسيار اثربخش و نيرومند خواستى ، حتما بايد از حب اصطمحيقون و حب سكبينه استفاده كنى . و ممكن است به تيادريطوس و لوغاديا نيز نياز داشته باشى . ضمادها ( داروهاى بر پوست گذاشتنى ) كه در اين بيمارى بهره رسانند .