أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

180

قانون ( فارسى )

بسيار بسيار خوب است . - اگر خلط گزنده در معده توليد شده است يا خلط گزنده از خارج معده به آن وارد شده و درنتيجه سكسكه به بار آورده است ، بيمار را وادار كن كه قى كند ؛ وسيلهء قى كردن چنان باشد كه در اين حالات روا و جايز است . يا اينكه معجون مسهل را بخورد و اسهال شود . و اگر شربت خاراگوش بخورد و اسهال شود خوب است . به‌علاوه ممكن است از خوردن سركهء مخلوط با آب شفا يابد . روغن كره ببلعد . يا روغن بادام با آب گرم بنوشد . كوشش كن كه بخوابد و تا مىتواند زياد بخوابد . خوردن آب جو برايش بسيار مفيد است ، به‌ويژه اگر آب جو با آب انار شيرين يا با آب انار ملس مايل به شيرينى باشد . و اگر آب انار شيرين يا ترش بخورد خوب و مفيد است كه هم پاك‌سازند و هم معده را تقويت مىكنند . اگر سبب برانگيختگى سكسكه خشكى روىآور بر معده است ، بيمار شير بخورد . آب ولرم با روغن كدو بنوشد . بعد از آن آب جو ، آب خيار و لعابهاى سردمزاج بخورد . اين لعابها را از خارج بر معده و مفاصل بمالد . در آبزن و امثال آن بنشيند . اگر بعد از قى كردن سكسكه پديد آمده است ، دقت كن ! كه اگر بيمار احساس كرد با برآورده ، خلط گزنده بوده است و كمى دلش بهم مىآيد ، قبلا چيزى بخورد كه خلط گزندهء خرابكار را از جا بلغزاند . از قبيل : رب آلو بخارا ، تمر هندى . اگر او را وادار كنى كه تمر هندى آب پاشيده و خيس بخورد بهتر است . بعد از آن كارى كن كه بيمار بارها و بارها عطسه كند . اگر بعد از قى كردن سكسكه رخ داد اما بيمار احساسى نمىكرد كه خلط گزنده در قى شده بوده است ، بلكه احساس كشيدگى در معده‌اش كرد ، مرهم‌هاى ميانگين سردمزاج و گرم‌مزاج بر دهانهء معده از خارج بگذار ! بايد سوپهايى براى بيمار سفارش دهى كه نرم و نرمىبخش باشند و خاصيت دل بهم آمدن در آنها نباشد . نوعى باشند كه چسبناكى و پوشندگى داشته باشند ، مانند مغز گندم . مادهء تسكين‌دهنده در غذايش باشد مانند روغن بادام ، تقويت‌كنندهء معده باشد مانند آبگوشت جوجهء مرغ ، خوش‌بو در آن باشد ، مانند كشنيز . اگر منشأ سكسكه ورم كبد يا ورم غير كبد است بايد علاج ورم درونى را به كار برى كه مىدانى ! و اگر نياز به رگ زدن بود رگ بزن . مزاج معده را به اعتدال بكشان كه بدين منظور خوردن آب انار ، آبجو ، آب كاسنى خوب است . ضمادهاى لازم را نيز استعمال كن . فصل دوازدهم بيماريهاى مراق و سردنده‌هاى نزديك شكم گاهى رخ مىدهد كه حالتى براى مراق و سردنده‌هاى رو به شكم پيش مىآيد كه گويى مىپرند . اين پريدن به سبب ماده‌اى است كه در آنها پديد آمده است . اگر مادهء به‌وجود آورندهء پرش در پردهء مراق و اطراف دنده‌هاى رو به شكم از نوع بدجنس باشد ، ممكن است چنان كه سابقا هم گفته‌ايم - آسيب آن به مغز سرايت كند و سبب بيمارى ماليخوليا و