أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

181

قانون ( فارسى )

صرع ناتج شده از خلط مرارى گردد . گاهى اين پريدن در نزديكى دهانهء معده يا در خود معده رخ مىدهد . كه در آن حالت پريدن به تپيدن مىماند . گاهى اتفاق مىافتد كه در اطراف دنده‌هاى رو به شكم و در مراق ، بادكردگى و سنگينى ايجاد شود ، كه آن هم به اين حالت تپيدن و پريدن نزديك است . امكان دارد كه بادكردگى و سنگينى نشانى از ورم درونى باشد . اگر بيمار احساس كرد كه مراق و سردنده‌هاى نزديك شكم رو به بالا كشيده مىشوند ، ممكن است آژير قى باشد ، و اگر اين احساس در هنگام تب شديد باشد ، يا پيش‌درآمد سردرد هيجانى است يا خبر از خون دماغ دارد و يا جلودار قى كردن است و دليل آن است كه ماده به سوى بالا منتقل مىشود . چنان كه اينها را در جاى خود تفصيل خواهيم داد . اگر بيمار احساس كرد كه مراق و سردنده‌هاى نزديك شكم به سوى پايين به اطراف ناف كشيده مىشوند دليل بر آن است كه مادهء بيمارىآور به پايين آمده . همين حالت پيش‌درآمد حالت اسهال است و دل‌پيچه و كشيدگى در سردنده‌هاى نزديك شكم كه رو به بالا كشيده مىشوند ، دليل قاطع اين حالت است . كه اين حالت اكثرا هنگام تبهاى وبايى رخ مىدهد . امكان دارد احساس بادكردگى و سنگينى در مراق و سردنده‌ها از اثر گرما يا سرما و يا از اثر ورم درونى باشد . هرچند پرش و تپش يا بادكردگى و سنگينى در پايينها هم باشد باز شايد دليل بر ورم در درون باشد . اگر احساس پرش و باد و سنگينى مراق در بالائىهاى مراق است ، دليل بر آن است فشارى از همسايه ، مراق و سردنده‌ها را به سوى بالا مىكشاند . بادكردگى و سنگينى و پرش در مراق ، اگر در بيماريهاى شديد رخ دهد دليل بدحالى است و يرقان كبدى به همراه دارد . گاهى مراق و سردنده‌ها به آزارى گزنده و درد كشدار و سرايت‌كننده مبتلا مىشوند كه سبب در آنها بيمارى كبد ، بيمارى طحال و بيمارى ماهيچه‌هاست . همچنين درد را در تبها و اوقات بحران بيمارى احساس مىكنند .