شير خشت و آب ميوه و شربت ميوه و آب لبلاب . شاهتره هم براى تخليه دادن مناسب است ، امالهء نرمىبخش هم بد نيست . اگر مادهء صفرايى غليظ است ، يا چنان در طبقه‌هاى معده چنگ در زده است كه به وسيلهء قى كردن بيرون نمىآيد و از داروهاى لغزانندهء مسهل نمىلغزد ، بايد تخليه را به وسيلهء ايارج فيقرا با سقمونيا انجام دهى و مقدار دارو را از روى نسخهء ذكر شده بردار و اگر نياز بود ، بر مقدار دارو بيفزا تا مادهء صفرايى به وسيلهء داروى نامبرده و ساير لغزاننده‌ها از بين برود . يا اينكه آب‌پز هليله را وسيلهء تخليه گردان و دستور به كار بردن آن را در اقرابادين بجوى . بعد از تخليه ، بايد مزاج را به وسيلهء سردىبخشها و رطوبتها تعديل كرد . مزاج تن را به وسيلهء خوراك و نوشيدنيها تعديل كن ! اگر سردرد از سوء مزاج تن است ؛ امّا اگر سردرد علتش تنها در سر قرار دارد ، با علاجهايى كه در دستور ما ذكر شده و به وسيلهء داروهايى كه سوء مزاج گرم و خشك را سرحال مىآورند و برحسب سببهاى عمومى گرمى و سببهاى سردى ، معالجات را تجويز كن ! يكى ديگر از داروها كه در علاج سردرد گرم بسيار خوب است ، قرص زعفران است ؛ كه هم داروى سردرد است و هم براى بىخوابى مفيد است . نسخهء قرص زعفران به قرار زير است : نسخه : زعفران هفت مثقال ، آب‌غوره يك مثقال و نيم ، زاج سفيد يك مثقال و نيم . صمغ عربى يك مثقال و نيم ، شب يمانى ( زاج بلورى ) هشت مثقال ، زاج زرد پنج مثقال ، همهء اين داروها را نرم مىكوبى و با شرابى گس‌مزه خمير مىكنى و از آن قرص مىسازى . هرگاه خواستى سردرد گرم را معالجه كنى يكى از اين قرصها را در سركهء مخلوط با گلاب ، آب مىكنى و بر گيجگاه بيمار مىمالى . در حالت تب داشتن نشايد سردرد را به وسيلهء داروهاى نهادنى و ماليدنى معالجه كرد كه مبادا سبب تجمع بخار گردند . بهتر آن است كه بيمار زياد سركه و آب گل به بينى كشد . فصل يازدهم علاج سردرد سرد با مادهء بلغمى يا سودايى و بىماده اگر سردرد سرد است پارچهء گرم شده را بر آن بند ! يا گاورس گرم و نمك گرم بر آن نه و گاورس از نمك لطيف‌تر و مناسب‌تر است . بيمارانى كه سر درد سرد دارند و به‌ويژه آنهايى كه از سرمازدگى به درد سر افتاده‌اند - اگر بيم آن نباشد كه از تابش آفتاب خلطها در بدنشان به حركت درمىآيد و جسم پاك از آلايش دارند - بد نيست كه سر برهنه رو به آفتاب ، تا در طرف مشرق است بنشينند تا سردرد شفا مىيابد . كسى كه از سرمازدگى به سردرد گرفتار است بهتر آن است كه از خوراكش كم كند و شكمش برود حتى اگر به وسيلهء اماله باشد . خود را از جنبشهاى بدنى و روانى و فكرى دور دارد ، مشروب سرد نخورد و ابدا نگذارد كه سردش بشود .