أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
559
قانون ( فارسى )
قبل از قى دادن ، معده و اطراف معده و دستوپاى بيمار را گرم كن ، كه عمل قى كردن آسان مىشود . بعد از آن آب ولرم همراه روغن حيوانى ، يا روغن زيتون ، يا آب ولرم مخلوط با شراب به بيمار بده بخورد ، قى مىكند . و بدان ! كه براى بيماران غشى در هر حالتى و هر نوع غشى كه باشد و بهويژه كسانى كه از اثر پاكسازى و تخليه شدن از خون يا پاكسازى خلط ، يا پاكسازى پرشدگى ( امتلاء ) با غش كردن برخوردهاند ، به جز حالت غش كه از حركت خلطها به سوى رويهء بدن و خارج از بدن رخ مىدهد دستورات زير اجراء شود بسيار بهرهرسان است : 1 - ماساژ دادن و ماليدن مالشيهاى خوشبو بر دست و پا و گرم كردن آنها . 2 - ماليدن چيزهاى خوشبو از قبيل : روغن سنبل رومى بر دهانهء معده . 3 - گرمىبخشهاى از قبيل : خردل ، عاقرقرحا براى گرمى بخشيدن به دست و پا و دهانهء معده و غيره بسيار مفيدند . 4 - بايد پىدرپى ساق پاها و بازوهاى بيمار را باندپيچى كرد و باز كرد ، كه با جهت تخليه شدن برابرى كند . 5 - كسانى كه نياز به بند آوردن تخليه دارند بايد زير بغل آنان را بست . 6 - آب سرد بر روى بپاشند . 7 - دهانهء معده را ماساژ دهند . هركسى كه سبب غش كردنش پاكسازى درونى است غش كردنش هر حالتى داشته باشد از اين دستورات استفاده خواهد كرد . 8 - نوشيدن شراب مخلوط با آب ، مگر اينكه مانعى در راه شراب خوردن بيمار باشد ؛ مثلا ورم يا خلط ناپخته و نارسيده يا به هم خوردن مزاج يا سردرد موجود باشد كه داراى چنين حالاتى شراب نخورد بهتر است . اما اگر غش كردن بسيار شديد است و دشوار ، و نياز مبرم بود كه بيمار را نيروبخشى شراب بده و باك مدار . 9 - كسانى كه از نتيجهء فساد معده و بيمارى « هيضه » ( قى كردن و اسهال شدن درآنواحد ) ، گرفتار غش شدهاند از حمام رفتن استفاده مىكنند . اما اگر غش از اثر خونريزى است ، حمام رفتن زيانبخش و بسيار بد است . حمام براى كسانى كه از عرق كردن زياد غش كردهند نيز بد است . كسانى كه هنگام به هوش آمدن از نوبهء غش احساس التهاب در دهانهء معده مىكنند از حمام رفتن بهره مىبرند . اگر بيمارى از اثر ناتوان شدن دهانهء معده به غش كردن مبتلا شده است ، بايد در معالجهاش ضمادهاى نيرومند به كار برى كه عبارتند از ضمادهاى ساخته از : 1 - مصطكى و به و صندل و زعفران و سوسن . 2 - شراب و مسك .