است و از مفاجئه يكه خورده است و غش كرده است . اكثرا دريانوردان به غش كردن مبتلا مىشوند ، زيرا مادهء گرم‌مزاج كه در معده دارند مىترنجد و بارها روى داده كه بر اثر رگ زدن غش مىكنند و سبب غش كردن سرد شدن بدن است . نشانيها : نشانيهايى كه سبب دچار شدن به غش را مىنمايانند ، اكثرا همان نشانيها هستند كه براى نماياندن برخى از بيماريها ذكر كرده‌ايم . نشانيهاى خفقان قلب درحالىكه كم‌توان باشند فقط خفقان آورند ، اگر همان نشانيهاى خفقانى تواناتر باشند سبب غش كردن مىشوند و اگر از آن شدت به غش آوردن پا فراتر نهند و شدت بيشتر يابند آژير مرگ ناگهانى مىشوند . كه در اينجا نبض براى نشان دادن ابتلا به غش كردن درجهء اول را دارد . اگر نبض فشارى بود و نيروى بدن پايدار و بدون كاهش بود ، دليل آن است كه مادهء سبب غش كردن در حالت فشار آوردن است . اگر نبض جداجدا بود و اختلاف داشت و فاصله بين تپشى با تپشى ديگر بود و در عين حال نبض بسيار كوچك بود ، دليل بر اين است كه نيرو تحليل مىرود و دارندهء نبض به حدّى از ناتوانى رسيده است كه آمادگى غش كردن داشته باشد و تو ساير دليلها و نشانيها را در بقيهء حالات بيماريها ياد گرفته‌اى . روىهم‌رفته : اگر حالت غش يكباره و فجأتا نيامد و مقدماتى لازم داشت ، اين مقدمات كه خبر از غش كردن مىدهند عبارتند از : 1 - قبل از هر چيز نبض كوچك شود . 2 - بعد از كوچكى نبض خون در درون پنهان گردد . 3 - رنگ رخساره تغيير يابد . 3 - پلك چشم چنان سنگين شود كه به زحمت مىتوانند چشم باز كنند . 4 - چشم در حركت ناتوان مىشود ، رنگ چشم تغيير مىكند ، شبح‌هاى خيالى پيش چشم آيند كه اصلا وجود ندارند . 5 - دست و پا سرد مىشوند . 6 - رطوبتى سرد در بدن پيدا مىشود . كه اگر اين علامتها موجود بودند شايد غش در راه باشد و امكان دارد تمام بدن سرد شود . اگر بيمار را رگ زدى ، يا بيمار را اسهال نمودى ، يا كارى كردى كه ناگزير آزار به بيمار مىرساند و در اين حال و احوال سه‌گانه چيزى از اين نشانيها سر برآورد ، فورا دست از معالجه بكش و كوشش كن سبب نو آمده را از بين ببرى ، زيرا اگر سبب را قطع نكنى غش كردن بيمار