أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

541

قانون ( فارسى )

كافور و گل محمدى و تباشير لازم است كه بر قلب گذارند . از داروهاى تركيبى كه در اين‌باره بهره رسانند دارويى است كه از كافور و زعفران با شربت ترش ترنج با برگ ترنج سازند و قرص از آن درست مىكنند و بيمار از آن قرصها مىخورد . داروى « مشك شيرين » و داروى « مفرّح بارد » ( شادكننده سرد ) در اين‌باره خوبند . داروى ديگرى هست كه آزموده شده و بسيار گرم هم نيست و براى علاج خفقان گرم بهره‌رسان است . نسخه‌اش اين است : تباشير چهار جزء ، عود هندى ، سك ، هريك يك درهم ، هل بويا ( قاقله ) ، ميخك ، هريك يك درهم ، كافور نيم درهم ، كتيرا سه درهم ، با آب ترنگبين مىسرشند و قرص مىشود ، هر قرصى به وزن نيم درهم است . نسخهء ديگر : درونه يك جزء ، كافور يك‌چهارم جزء ، صندل يك‌سوم جزء ، مرواريد ، كهربا ، بدل مرجان ، عود هندى ، تباشير ، گل محمدى ، از هريك نيم جزء ، گل گاو زبان دو جزء ، با آب سيب بسرشند و براى هربار تناولى از يك درهم تا يك مثقال است . داروى تركيبى ديگر كه از اين دومى در فرونشاندن حرارت مؤثرتر است : نسخه : بزر كاهو ، بزر كاسنى ، تباشير ، گل محمدى ، صندل ، بزر خرفه ، گل گاو زبان ، گشنيز خشك ، بدل مرجان ، كهربا ، مرواريد از هريك يك جزء . پزشكان معالج اين دستور را به كار مىبرند ؛ داروها را همه باهم به حالت گرد دربيارند و به وزن دو درهم از آن را در دهان ريزند بسيار بهره‌رسان است . اگر ديدى كه نياز به داروى سردىبخش زياد است اين نسخه را در تداوى به كار ببر ! تباشير ، صندل زرد ، گل محمدى ، از هريك يك جزء ، كافور يك‌چهارم جزء ، هرباره بيمار به وزن دو درهم از آن تناول نمايد . نسخهء ديگر : نشاسته ، كهربا ، مرواريد ، بادرنجبويه ، پلنگ مشك ، شب يمانى ( زاج بلورى ) بوداده ، از هريك سه جزء ، گل ارمنى ، گشنيز پنج جزء ، هربار به وزن دو مثقال از آن را با آب بادرنجبويه بخورند . اگر حرارت يورش آورد و التهاب افزايش يافت و بيم آن داشتى كه ورمى در راه است ، بزر مهر گياه و نيم دانگ افيون با داروى خوشبوى ساخته از مشك و عود خام و كافور و زعفران مخلوط كن ! نيروى بيمار و زمان تناول دارو و اندازهء نيازمندى به دارو را در نظر داشته باش ! اندازهء خوراكى تا چهار درهم است .