أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

540

قانون ( فارسى )

يا شورباى روغن گرفتهء جوجه يا كبك را بخورد . گوشت و شورباى جوجه و كبك براى خفقان ناشى از مادهء سرد نيز مفيد است . اگر سوپ جوجه و كبك را همراه افشره‌هاى ميوه ، آب غوره ، سيب ترش و سركهء تند زبان‌سوز كه گلاب و آب بيدمشك بر آن پاشند و داروى مكيدنى از آن آماده كنند و بيمار بمكد مفيد است . اگر ترش ترنج يا ليمو با چنين داروى مكيدنى باشد دارو بهره‌رسان‌تر مىشود . اگر ديدى كه اشكال پيش آمد و التهاب رخ نمود ، برفاب سرد را با گلاب قاطى كن و بيمار جرعه‌جرعه بنوشد ، شربت ميوه‌جات ، شربت سيب شامى و امثال آنها را جرعه‌جرعه بنوشد . اگر ديدى كه نياز به كافور هست ، كافور را نيز با شربتها و نوشيدنيها مخلوط كن ؛ كافور را در آنها حل كن ! شايد تنها در علاج چنين حالتى خفقان ، ماست علاج باشد و به غير ماست احتياجى نداشته باشى . يك رطل تا دو رطل ماست را غذاى بيمار قرار بده ، و اگر خواستى كه ماست را با مغز نان و كعك تقويت كنى مآنعى ندارد . اگر ديدى كه نيرو رو به كاهش است و بيمار خفقانى ناتوان است و از خاموش نمودن حرارت بيم داشتى كه نتيجهء منفى بدهد ، تنها چاره همين است كه با ماست بيمار يا غذاى ديگرى كه برايش تعيين كرده‌اى ، داروهاى تعديل كنندهء مزاج را مخلوط كنى ، مانند : كبابه ، هل بويا ( قاقله ) ، برگ ترنج و همچنين گشنيز و كافور نيز براى تعديل مزاج با غذاى بيمار باشند ، مفيد است . اما گل گاو زبان ، به كار بگير و باك نداشته باش كه نتيجهء بد بدهد ؛ در هرچه بيمار مىنوشد يا مىخورد گل گاو زبان بريز كه عادتا اطباء همه اين كار را مىكنند و در علاج خفقان گرم ، گل گاو زبان گل سرسبد است . آب مقطر گل گاو زبان نيز همان تأثير خوب را در معالجهء خناق گرم دارد . يكى از داروهاى مفيد در علاج خفقان گرم ، راوند چينى است كه چند روز پياپى هرروزه به وزن يك درهم راوند چينى را با آب سرد بخورند . در معالجهء بيمار خفقان گرم كوشش كن كه هوا تا ممكن است سرد باشد . هرگاه نوشيدنى خواست ، خوشبوها و بو كردنيهاى خوشبوى كه با كافور همراهند و خوش‌بوهايى كه صندل در آنها به كار رفته آماده باشند و اگر بر نوشابهء بيمار كمى شراب خوش‌بو بپاشند چه بهتر كه بوى خوش آنكه همراه مشروب است به قلب برسد . اگر بيمار خفقان گرم از جاى سكونت خود به جاى سردسير منتقل شود ، سلامت خويش را باز مىيابد . در معالجهء بيمارى خفقان گرم نبايد فراموش كنى كه ضماد سردىبخش را بر قلب بگذارى ، ضمادى كه از صندل و كافور و آب آهنگران ( آبى كه آهنگران آهن سرخ‌شده در آتش را در آن سرد مىكنند ) ، ضماد كافور و گل محمدى و تباشير و عدس نيز از ضمادهايى هستند كه بايد بر قلب داراى خفقان گرم گذاشت و به‌ويژه اگر دارندهء قلب خفقانى گرم ، تب داشته باشد ضماد عدس و