أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

539

قانون ( فارسى )

بخورهاى خوش‌بو ، بخور عود خوش‌بو و بخورى كه با حالات مزاجى سازگار باشد خوبند . نمىخواهم در اينجا دربارهء داروهاى تعديل كنندهء مزاج قلب گرم و مزاج سرد قلب بحث به درازا بكشد ؛ همهء آنها را مىتوانى در جدولهاى داروهاى علاج اندامان نفس‌كش كه در ضمن داروهاى ساده نوشته شده‌اند بيابى . روىهم‌رفته ، هر دارويى كه خوش‌بو باشد با قلب سازگار است ، داروهايى كه در اين ميانه نام برديم خوش‌بهايى هستند كه بيشتر حائز اهميت هستند و پيشرو ساير داروهاى خوش‌بو مىباشند . اگر خفقان قلب همراه تهوّع بود ، سابقا هم گفتيم خفقانى است بد و ناپسند . دستور علاج خفقان همراه تهوع : اگر بقايايى از تب باقى مانده است ، قاوت جو كه با آب گرم شسته شود و در آب گرم بياميزد و بعدا سرد گردد ، با وزن ده درهم شكر قاطى كند و بنوشد ، كه نوشيدنش مفيد است و اگر بعد از نوشيدن آن را قى كند ، باز بهره‌رسان است . اگر نخواست كه شكر با قاوت جو كذايى باشد و شكر تهوّع را افزايش مىداد ، به جاى شكر انار دانه را به كار ببرد ، هر دو ساق پا را محكم ببندد ، كافور و امثال كافور را با سركه مخلوط كند و بوى آن را بركشد ، پارچهء قماشى را در آب صندل سفيد يا صندل سرخ و كافور و امثال آن خيس كند و بر سينه بگذارد . بارها روى مىدهد كه خفقان قلب برانگيخته شده و شديد است ، چيزى از طرف راست و چپ به سوى پايين مىآيد و خفقان آرام مىشود . فصل هشتم علاج خفقان گرم اگر خفقان گرم است و همراه مادهء خلط گرم آمده است ، آن را پاكسازى مىكنى اگر ديدى كه بقايايى از خلط باقى مانده و هنوز پاكسازى نشده است ؛ يا خفقان گرم است و ماده‌اى همراه ندارد ، علاج هر دو حالت در به كار بردن دستورات زير است : بايد خوراك شخص خفقان‌زده مختصر و مفيد باشد مثلا : نان را در گلابى كه كمى شراب ريحانى در آن است تريد كند و بخورد . نان را با شربت سيب ، يا با شورباى سيب ، يا با دوغ تازه از مشك بيرون آمده ، يا با دوغى كه بسيار ترش نباشد بخورد . كدو حلوايى ، سفيد مرز و ميوه‌هاى سرد بخورد خوب است . اگر شخص خفقانى ، تحمل گوشت خوردن داشت ، گوشت جوجهء مرغ و به‌ويژه گوشت كبك ،