أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

504

قانون ( فارسى )

تسكين سرفه باشد ؛ هرچند ممكن است بيمار تا حدّى خود را سبك‌بال بيند ، ليكن بدان كه خطر بزرگ در بر دارد . علاج مدارايى : منظور از علاج مدارا كردن اين است كه سعى كنى قرحه سخت گردد و خشكيده شود تا بيشتر انتشار نيابد و گشاد نشود ؛ هرچند اميدى نيست كه قرحه جوش بخورد و به كلّى خوب شود . در اين علاج مدارايى ، مهلت دادن بيمار است و اوقاتى بيشتر در زندگى ماندن است ، هرچند بيمار حتما از زندگى ناراضى است و از كمترين اشتباهى كه در معالجه‌اش روى دهد بسيار آزار بيند . داروهاى خشكانندهء ويژهء اين بيمارى ، ريه را مىترنجانند ، ريه را مىخشكانند و در نتيجه دهانهء قرحه تنگ مىشود ، اگر چه چنان‌كه لازم است برهم نمىآيد و خوب نمىشود . در مداواى چنين حالتى كه علاج مدارا به كار مىرود ، به هيچ وجه نبايد شير نوشيدن را تجويز كنى ! عسل كه با داروهاى بيمارى سل قاطى باشد زيانى ندارد . در پاكسازى قرحهء ريه ، پاك‌سازهايى را ذكر كرديم ، از آنها استفاده كن ! حسل پخته را كه براى سل درست مىشود - كه در اقرابادين ذكر شده است استعمال كن ! تأثيربخش‌تر از حسل پخته انگشت‌پيچ پياز دشتى است كه با شير الاغ سازند . شايد نياز باشد كه داروهاى چسبان و پوشنده با داروهاى علاجى قاطى باشند . گاهى رواست كه به منظور بازداشتن سرفه كمك از داروهاى تخديرى بگيرى ، كه هم بازدارندهء سرفه هستند و هم در تأثير بخشيدن دارو مددكارند و درصورتىكه داروى مخدّر استعمال كردى ، بايد همزمان داروى نشاطبخش و نيرومند را نيز به كار برى ! داروهاى پاك‌ساز قرحه را در اوّلين باب از اين بحثهاى قرحه بيان كرده‌ايم كه در باب چرك كردن ورم نيز ذكرشان آمده است . و آنچه در اين‌باره معمول و عادتى است ، سوپ از گاودانه ، سوپى كه در آن گندناى شامى است و خود سوپ از آرد نخود و آرد بلال است . همين گندناى شامى در آب بپزد خودبه‌خود بسيار داروى خوبى است . عسلابى كه داروهاى پاك‌ساز و جوش دهندهء قرحه در آن پخته باشد خوب است ؛ و اينها را همه براى تو گفته‌ايم . معجونهاى خشكانندهء قرحه : معجون زيره‌اى ، معجون « اثاناسيا » ، انگشت‌پيچ بزر كتان . معجون ميترادات و ترياق كه در ابتداى بيمارى و در حالتى كه بيمار بسيار لاغر نشده است و درصورتىكه تب به آن حدّ از شدّت نيست كه تن بيمار را بگدازد ، بىفايده نيستند .