مرزنگوش و « مرهم فيجن » مىساختند . در هر حال هركسى مىخواهد در معالجهء ذات الجنب راه پيشينيان را دربرگيرد ، بايد با كمال احتياط عمل كند كه مبادا خطا كند و ورمى را كه هنوز وقت تركيدنش نيست بتركاند ، يا حرارتى زياد به بيمار يورش آورد . هرگاه با احتياط كار پيشينيان را - چنان‌كه سفارش كرده‌اند - انجام داد ، بايد خاطر جمع باشد كه صددرصد شفاى زودرس براى بيمار در راه است . اگر بيمار تا روز چهاردهم باقى ماند ، حتما بايد حجامت بگذارى و معالجه را لطيف گردانى . اگر بىخوابى زياد بر بيمار فشار آورد و نمىتوانست بخوابد ، چاره در نوشيدن شربت خشخاش است . اگر نفس پياپى آمد و طبيعى نبود ، داروى رطوبت‌بخش از قبيل لعاب اسفرزه به بيمار بده كه جرعه به دنبال جرعه بنوشد و گلاب قند با لعاب اسفرزه باشد خوب است . يا تنها گلاب قند بنوشد . علاج پياپى آمدن نفس و درد را مىتوان با پاشيدن آب نيم سرد بر پهلوى بيمار انجام داد زيرا - چنان‌كه ياد گرفتى - پياپى آمدن نفس به زيان بيمار است . اگر پايين آمدن بيمارى آشكارا تشخيص داده شد ، بيمار به حمام برود و خود را از سردىآورهاى شديد پرهيز دهد ، مگر درحالىكه مادهء بيمارى از جنس باد سرخ باشد . بايد از غذاها و نوشابه‌هاى غليظ و غلظت‌آور دورى جويد ، تنها نرمىبخشها را برگزيند . در مرحله‌هاى اخير بيمارى ، تره و پونه را با آش و نوشيدنيها بپزد ؛ غذا و نوشيدنيهايى را كه در اين بيمارى سازگار است - و آنها را ذكر كرده‌ايم - به كار برد ، انگشت‌پيچ بزر گزنه با عسل را بليسد . اگر ورم سرسختى كرد و داشت جمع مىشد ، معالجهء آن را در بابى ويژه به اين حالت خواهيم آورد . بيماران ذات الجنب در وقتى كه دور نقاهت را مىگذرانند ( نوبرخاستگان از بيمارى ) بايد پرهيز را رعايت كنند ، شورمزه‌ها و تيزمزه‌ها را نخورند ؛ پر كردن معده از غذا ، سير شدن ، زير آفتاب ماندن ، در مسير باد قرار گرفتن ، دود خوردن ، بلند فرياد كشيدن ، پف كردن ، جماع ، همگى زيان بخشند . اگر بيمار ذات الجنب تازه شفا يافته پرهيز را رعايت نكند و باز به بيمارى دچار شود ، مىميرد ؛ ما اين را مىگوييم . اگر ذات الجنب خالص است و گرم ، يا اگر خالص نيست و حرارت به شدّت نيست بايد به وسيلهء شنبليله او را ماساژ دهى و ضماد زفت بگذارى و حجامت به كار ببرى . اينك ضمادى خوب ( نسخه ) : خاكستر بيخ كلم با پيه بسرشند و ضماد گردد . اگر بيمار ذات الجنب ورم بلغمى دارد ، نبايد رگ بزنى ! در پاكسازى ، حقنه و اسهال را وسيله قرار ده ! ضمادهاى تحليل‌برنده و كمادهاى تحليل‌برنده - كه اثر بخشند و آنها را ذكر كرده‌ايم - براى اين حالت خوب است . سلق و آب كلم و نخود آب و روغن زيتون يا روغن بادام شيرين يا روغن بادام تلخ بخورد . ضماد و كمادش گرم باشند ، « يوسف الساهر » را بپزد و با روغن كرچك