خونى است و دليل آن است كه در جاى به هم پيوند شدن استخوانهاى سر التهاب هست . 5 - حرارت شديد بدن ، و به‌ويژه اگر با اين حرارت شديد دست‌وپاى بيمار سرد باشد . 6 - درد و آزارى كه تا طرفهاى پشت كشيده شود هرگاه بيمار بر طرف ورم‌زده بخوابد درد بيشتر شود . هرگاه بيمار ذات الريّه يا بيمار ذات الكبد در مراحل اخير بيمارى احساس كرد كه درد جابه‌جا مىشود و اختلاف در جاى دردمند رخ مىدهد ، علامت ناپسنديدگى بيمارى است و دليل بر آن است كه كبد بيمار ناتوان شده است . پيدايش اختلاف درد و مراحل اخير بيمارى - اگر بيمارى از دشوارى نفس رنج مىبرد و افسردگى پابرجاست - ممكن است در روز چهارم بميرد يا به چهار روز نرسد . 7 - پريدن زير سر دنده‌هاى نزديك شكم در بيمارى ذات الجنب در اكثر موارد دليل بر درهم شدن عقل بيمار است و از درهم شدن عقل نشانى دارد ؛ زيرا در چنين حالتى حجاب سر را شريك خود كرده است ، چنان‌كه حجاب و مواد حجاب به سوى بالا حركت مىكنند كه اين حركت كردن حجاب و مواد حجاب به سوى بالا در بيمارى ذات الجنب اكثريت دارد . 8 - فرو شدن خراجهاى برآمده از نتيجهء ذات الجنب كه تب هنوز آرام نشده است و ناپسندى بيرون انداختنىها از راه دهان نشانهء مرگ بيمار است ، كه نشان مىدهد مادهء بيمارى حتما رجوع كرده و در ژرفا قرار گرفته است . براى نشانيهاى بد و خوب ذات الجنب - كه بعد از چركين شدن ورم آن را تشخيص مىدهيم - باب ويژه‌اى را اختصاص داده‌ايم . و بدان ! كه هرگاه تف انداختنى مواد ناباب در بيمارى ذات الجنب نبود ، دو احتمال دارد : 1 - يا بيمارى كم و ناتوان است . 2 - يا بسيار بد و ناپسند و پليد است . زيرا يا ماده به اين اندازه نيست كه بيرون آمدنش اهميّت زيادى داشته باشد ، يا اينكه ماده‌ايست پليد و از بيرون آمدن سرپيچى مىكند . بقراط فرمايد : « اكثرا مىبينيم كه در بيمارى ذات الجنب بيرون انداختنى از راه دهان خوب و آسان است ، نفس طبيعى و آسان برآيد . علامات ديگرى نيز هست كه بسيار بدند و آژير مرگ بيمارند . مثلا اگر درد به سوى پشت كشيده شود ، بيمار چنان احساس مىكند كه گويى پشتش را كتك‌كارى كرده‌اند . بول بيمار همراه خون و چرك زخم است . بيمارى كه به اين مرحله از بيمارى برسد ، در ميان روز پنجم تا روز هفتم مىميرد ، به‌ندرت واقع شده كه تا روز چهاردهم زنده باشد . و بسيار واقع شده كه چنين بيمارى در چنين حالتى هرگاه تا روز هفتم نمرده ، و از روز هفتم تجاوز كرده ، نجات يافته است » . بسيار رخ مىدهد كه در ميان هر دو كتف بيمار سرخى پيدا مىشود ، هر دو كتفش گرم گردند ، نمىتواند بنشيند ، اگر گرمى به شكم رسيد و مدفوع زردرنگ بيرون آمد بيمار مىميرد مگر اينكه