أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

464

قانون ( فارسى )

با چنين ورمى كه در غشاى آستر سينه هست تپشى نيست . گفتيم دردى كه تا نزديكيهاى سر دنده‌هاى شكم احساس مىشود ، سببش ورم ذات الجنب در حجاب حاجز است ؛ اما امكان دارد كه احساس چنين دردى كه تا سر دنده‌هاى شكم را دربرگيرد سببش ورم ذات الجنب در اندامان گوشتى داخل دنده‌ها باشد ، كه در چنين حالتى جاى نگرانى نيست و خطر زياد در بر ندارد . نشانيهاى بدى و خوبى ذات الجنب الف - نشانيهاى نويدبخش سلامت : 1 - تف كرده به سرعت و آسانى آيد و پخته گشته باشد ، كه منظور از آن خيوى سفيد صاف و درست است . 2 - نبض نه بسيار سخت است و نه بسيار اره‌اى . 3 - احساس درد و آزار اندك است . 4 - ساير روىآورهاى ذات الجنب شدّت كمتر دارند . 5 - خواب بيمار معمولى است . 6 - نفس كشيدن طبيعى است . 7 - بيمارى در حالتى علاج‌پذير است ، و بيمار آن را تحمّل مىكند . 8 - حرارت بدن بر وفق مرام است . 9 - بدن بيمار نرم است و سخت نشده است . 10 - تشنگى كم است . 11 - غم و اندوه و افسردگى اندك مىباشد . 12 - بيمار عرق سرد مىكند . 13 - بول و مدفوع در حالت خوب و پسنديده است . بول رسيده و پخته شده نشان از خوبى حالت بيمار است . 14 - بينى خون‌ريزى دارد . 15 - در اوايل بيمارى جابه‌جا شدن درد احساس مىشود . ب - نشانيهاى بد و ناپسنديده : 1 - بول نارسيده و ناپسنديده است ، كه نشان از بدحالى شديد بيمار دارد . 2 - روىآورهاى بيمارى بسيار شديد و نيرومندند . 3 - انداختنيها از راه دهان‌بند آمده باشند و بيرون نيايند ، يا به كندى بيرون آيند ، و اگر بيرون مىآيند نارسيده هستند و به رنگ سرخ خالص ، يا سياه مىباشند ، يا بدرنگ ( زرد مات ) و دم‌به‌دم بر لزجى و به زحمت بيرون آمدن و خفه شدن آنها افزوده مىگردد . روىهم تف كردنيها برعكس آنها باشد كه در علامات خوبى بيمارى ذكر شده‌اند . 4 - بول تيره‌رنگ و ناهموار از نشانه‌اى بد بيمارى است ، زيرا از چنين بولى مىفهميم كه