بيرون دهد . در اين حالت بايد كوشش كرد كه ريه را تقويت بخشيد كه به حالتى از نيرومندى درآيد و بتواند چنان‌كه لازم است ترنجيده شود . و بتواند با سرفهء تند ماده را به سوى دهان و به خارج پرت كند . بيرون راندن چنين ماده‌اى از راه دهان به دو نيرو نيازمند است : يكى نيروى طبيعى است كه ورم را مىرساند و مادهء حاصل از رسيدگى ورم را هول مىدهد . نيروى دومى ، نيرويى است كه حاصل از اراده و دفع‌كننده است . اگر هر دو نيرو باهم همكارى نكنند ، ممكن است پاكسازى ماده صورت نپذيرد . و بدان ! كه هرگاه بيرون انداختن مادهء ناباب از راه دهان با دشوارى روبه‌رو شد ، يكى از انگيزه‌هاى ذيل را دارد : 1 - نيرو به كاستى گراييده و به زحمت افتادن ، تف كردن ماده از راه دهان از كم نيرويى است . 2 - تاوان از ابزار است ، و اين در حالى است كه ابزار از حركتى كه بكند آزار بيند يا اينكه از حركتى كه همسايه‌اش مىكند آزار بيند . 3 - ممكن است سبب دشوار برآمدن ماده در خود ماده نهفته باشد ، مثلا مادهء انداختنى از راه دهان بسيار رقيق يا بسيار غليظ و لزج باشد . كه در هر سه حالت ممكن است مادهء ريختنى در ريه بماند و با هوا بياميزد و به جوشش بينجامد و اين وقتى روى مىدهد كه ماده به ريه و عصب ريه ريخته باشد و از بيرون آمدن ابا كند . اگر مادهء ورم ذات الجنب تا مدت چهارده روز از راه تف انداختن پاكسازى نشود ، بدان كه ماده جمع شده است و اگر چرك ورم ذات الجنب تا مدت چهل روز پاكسازى نشود ، ممكن است ذات الجنب به ذات الريه يا به بيمارى سل تبديل شود . عادتا بايد چرك حاصل از ورم ذات الجنب تا روز هفتم پاك شود . و حدّاكثرش بايد تا بيست روز پاك گردد ، و ممكن است به چهل روز و شصت روز برسد . گاهى اتفاق افتد كه ورم قبل از آنكه برسد مىتركد و اين تركيدن بدون پختگى و قبل از پخته شدن در چند حالت اتفاق افتد : 1 - مادهء آزاردهنده بسيار باشد و بسيار بيشتر از حدّ عادى در ورم گرد آيد . 2 - مادهء آزاردهندهء بسيار تند و تيز باشد كه طبيعت ناگزير آن را بيرون مىراند . 3 - از حرارت زياد مزاج . 4 - شايد از اندازهء عمر انسان سرچشمه گيرد . 5 - ممكن است چگونگى آب‌وهواى فصل سال سبب تركيدن ورم هنوز نارسيده گردد . 6 - ممكن است محيط زيست در اين كار تأثير داشته باشد . 7 - يا از اشتباه پزشك معالج باشد كه داروهاى تركانندهء ورم به بيمار داده قبل از رسيدن ورم به ورم رسيده است ؛ و ما در آينده اين داروهاى تركانندهء ورم را ذكر مىنماييم . 8 - از طرز حركات بيمار باشد كه زياد از اندازهء لازم بجنبد و بسيار خسته شود .