داروها و روغنهاى متفرقه : روغن پسته ، دانهء صنوبر ، آش رشته با پانيد ، براى چنين بيمارانى بهره رسانند . گوشت غذاى بيمار : گوشت جوجه و خروس ، شورباى سادهء جوجه و خروس ، شيشك يك ساله . آجيل - نقل : پسته ، دانهء صنوبر ، مويز با شنبليله ، نيشكر ، انجير ، زردآلو ، موز . خوردن انجير خشك با بادام و گردو ، سرفهء سرد كهنه و دست‌برندار را از بين مىبرد . مشروبات : شراب آبكى ريحانى ، عسلاب در اين‌باره بهره رسانند . علاج سرفهء گرم : علاج سرفه‌اى كه از مزاج گرم ريه منشأ دارد ، از داروها و دستورات زير معالجه مىشود : 1 - داروهاى فرونشاندن گرمى ( نرم‌كننده - نسخه ) ، كه آنها را مىشناسى و شناخته شده‌اند و عبارتند از افشره‌ها ، روغنها ، پاشيدنيهاى آبكى ، ماليدنيهاى گرمى فرونشان . 2 - گلاب قند نيز در اين‌باره بىفايده نيست . 3 - انگشت‌پيچ خشخاش كه بليسند ، مفيد است . 4 - شربت سادهء خشخاش ، چنان‌كه نسخه‌اش را مىنويسيم بسيار خوب است . نسخه : خشخاش كه بسيار تازه و شاداب نباشد يازده عدد ، در يك قسط « 1 » آب و اگر آب باران باشد . بهتر است خيس نمايند و يك شبانه‌روز در آب بماند ، آنگاه آب و خشخاش را بر آتش نهند بجوشد تا خشخاشها به كلّى از هم مىپاشند ، آنگاه بپالايند و در مقابل هر جزئى از پاليده نيم جزء عسل يا شكر اضافه كنند تا قوام گيرد و انگشت‌پيچ مىشود ، شبانه يك « 2 » درهم تناول شود . 5 - آب جو كه با سپستان باشد . 6 - شربت بنفشه و مرباى بنفشه . 7 - آب‌پز حسل كه سرد شود و به‌ويژه در وقتىكه ماده رسيده است ، يا رسيدن ماده در مرحلهء نهايى باشد . 8 - آب انار غليظ شده و به قوام آمده كه نبات در آن ريخته‌اند . 9 - نيشكر نيز مفيد است . 10 - انگشت‌پيچهاى ليسيدنى ساخته از : اسفرزه و به‌دانه و نشاسته و صمغ عربى ، مفيدند . 11 - قرصهاى دارويى كه در باب ويژه به حبهاى سرفه مىآوريم و در بعضى از آنها مخدّر هم به كار رفته است . 12 - مغز ميوه‌هاى تابستانى كه سردمزاجند .

--> ( 1 ) - قسط : هشتاد رطل . ( 2 ) - ملعقه : يك درهم از دارو ، چهار مثقال عسل .