أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
433
قانون ( فارسى )
اگر مادهء سزاوار راندن با تف بيرون دادن بند آمد و بيرون نيامد و شخص سرفهدار را تب فرا گرفت ، بدان كه ماده گنديده است و تبى كه روى آورده تب عفونى يا تب دق است . علاج : اگر تشخيص دادى كه سبب سرفه مزاج سرد ريه است ، سرفه را بررسى كن ! اگر سرفه زياد نيست و اندك است ، علاجش حبس نمودن نفس در سينه است ، كه نفس حبس شده در سينه بدون درنگ و به آسانى ريه را گرم مىنمايد . اگر نياز به داروى كارىتر افتاد ، دارويى كه براى اين حالت سردمزاجى ريه و ساير حالات سردمزاجى به كار آيد و بهرهرسان باشد ، شرحش به قرار زير است : 1 - مرّ با عسل به اندازهء يك فندق زير زبان گذارند . 2 - استرك با عسل به اندازهء يك فندق زير زبان گذارند . 3 - تهنشين قطران يك درهم تناول نمايند . 4 - سقّز درخت بنه همراه عسل به اندازهء وزن يك درهم بخورند . 5 - روغن بلسان با سكبينه به اندازهء يك مثقال يا قريب به يك مثقال بخورند . 6 - تخم نيمبند آميزه با گوگرد ، به همان اندازهء روغن بلسان و عسل . 7 - انگشتپيچهاى ساختهشده از لعابهاى گرممزاج . 8 - گاودانه با عسل . 9 - آب انار شيرين به حالت ولرم كه عسل يا پانيد بر آن ريزند . ماليدنيها بر سينه : 1 - روغن سوسن با موم قرمز و كتيرا . 2 - روغن نرگس با موم قرمز و كتيرا . داروهاى ديگر كه در اين علّت بهره رسانند : 1 - گلنگبين عسلى يا خوشاب انجير و مويز . 2 - آب حسل با حسل . 3 - بر باله و انجير . 4 - ريشهء شيرينبيان و پر سياوشان . 5 - يك مثقال « قوفى » ( نوعى صمغ صنوبر ) كه در روغن بادام حل شده باشد و غير اينها . غذاى بيمار سرفهء سرد : الف - سوپ گندم همراه شنبليله . ب - روغن حيوانى . ج - انجير و خرما . د - بيخ گندناى شامى .