أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

407

قانون ( فارسى )

آمدن ريه روى مىدهد . 11 - شايد از سردمزاجى ريه پيدا شود . 12 - آسيبى به منشأ اندامان نفس‌كش رسيده باشد كه خلط مايهء بيمارى از عصب و نخاع و مغز بر آنها تأثير گذاشته باشد . 13 - مايهء بيمارى به صورت نزله ( مادهء آبكى ) از منشأ آمده و اندامان نفس‌كش را دربرگرفته است . 14 - از اندامان همجوار اندامان نفس‌كش است كه براى اندامان نفس‌كش مزاحمت ايجاد كرده‌اند و از گسترش بازمىمانند . مانند معده كه مزاحمت براى حجاب ايجاد مىكند . 15 - شايد از جمع شدن و بند آمدن بخار دودى در ريه باشد ، يا بخار دودى به ريه رسيده باشد . 16 - شايد از حبس شدن باد در اندامان نفس‌كش باشد و مزاحم نفس‌كشيدن شود . 17 - يا از كوچكى سينه باشد كه نمىتواند نياز را از نفس برآورد . 18 - آسيبى سرشتى و در خلقت براى نفس ايجاد شده است ، همچنان‌كه از كوچكى معده آسيب بر غذا وارد آيد . گاهى بيمارى ربو شدت مىيابد و بيمارى نفس انتصابى ( نفس راست ) مىشود و بسيار روى مىدهد كه ربو تبديل به ذات الرّيه شود . نشان از چگونگى حالت بيمارى ربو : 1 - اگر سبب ربو خلط و رطوبتهايى است كه در قصبه هستند ، در اوايل نفس كشيدن نفس تنگ است ، سرفه كم است ، صداى سينه صاف كردن ( تنحنح ) ، خرناسه از بينى شنيده مىشود ، تو گويى چيزى در راه نفس گير كرده است . تا اندازه‌اى گرانى در سينه حس مىشود ، تف كردن خلط هست كه از جاى نزديك برمىآيد . 2 - اگر سبب خلطى است كه از بالا ريزش كرده است نشانش اين است كه ربو يك دفعه روى آورد ، و گرنه ربو به تدريج و اندك‌اندك پديد آيد . 3 - اگر سبب موجود بودن خلط در رگهاى درشت باشد ، نبض بيمار مختلف و خفقانى است و اگر اين حالت خفقانى نبض ، ريشه دواند و محكم گردد ، به مرگ بيمار مىانجامد . در اكثر حالات نبض بيمار ربو خفقانى است . 4 - اگر خلط انگيزهء ربو در خارج از جاهاى تهى باشد ، هر كيفيتى داشته باشد فرقى نمىكند ، نشانه‌اش اين است كه سرفه در كار نيست . 5 - اگر بيمارى ربو از شراكت اندامان منشأ گرفته است ، سابقا علامتها را برايت گفته‌ايم ! 6 - اگر در شراكت ، اندامان همجوار ابزار نفس هستند ، نشانه‌اش برانگيختگى مادهء بيمارى است از سوى آنها و پر شدن ابزار نفس از ماده است . 7 - اگر سبب از نزله‌هاست ، چگونگى نزله‌ها نوعيت خود را مىنمايانند . 8 - اگر از تركيدن ورم ريم و چرك يكباره هجوم آورده و در جايى در ابزار نفس جمع شده است ،