سابقا بحث شده است و همچنين حالت بعد از ورم را شرح داده‌ايم . 9 - اگر سبب سرايت خشكى به ابزار نفس است ، تشنگى و نبودن تف كردهء ناباب نشان آن است كه در اين حالت بيمار از خوردن چيزهاى رطوبى و به كار بردن نمين‌ها احساس سبك شدن و كاهش در بيمارى مىكند . 10 - اگر سبب بيمارى ربو باد است ، نشانش را در سبك شدن سينه بجوى ! گاه‌به‌گاهى سينه تنگ مىشود و اين برحسب چيزى است كه بيمار تناول كرده است . مثلا چيزهاى بادزا ، يا چيزهايى كه سبب باد نمىشوند . 11 - اگر سبب ربو سردمزاجى ريوى است - چنان‌كه پيران را مبتلا سازد - ربو كم‌كم و به تدريج آيد و در نتيجه محكم مىشود . معالجهء ربو ، تنگ‌نفسى و ساير اقسام آن : 1 - اگر سبب ربو رطوبت است ، بايد به نرمى و يواشكى رطوبتىها را از ريه برچيد . اگر دانستى كه آسيب وارد بر ريه سببش گرد آمدن مادهء زياد است ، همگى بدن را پاكسازى كن و مسهل به كار ببر ! داروهاى نرمش‌آور و پخته گرداننده مورد نياز است ، اما دقت كن دارو آن‌قدر گرمىآور نباشد كه ماده را در ريه غليظ نمايد و بخشكاند و ازاين‌روست كه پيشينيان در چنين حالتى افيون ، بنگ ، مهرگياه را با داروهاى معالج قاطى نمىكردند . مگر در حالتى كه مادهء نزله‌اى زياد ريزش مىكرده و مىخواسته‌اند آن را از ريزش بازدارند و حتى اسفرزه را به كار نمىگرفتند مگر در صورت بسيار لازم و از روى ناچارى . پس بايد مادهء غليظ يا لزج را نمناك‌تر كرد و كوشش كنى كه برسد و آمادگى بيرون دادن داشته باشد ، نبايد تنها به نرم كردن يا پارچه پارچه كردن ماده به سادگى اكتفا نمايى ؛ زيرا ممكن است ماده به حالتى درآيد كه از بيرون آمدن سرپيچى كند و شدّت يابد و زخم ريه را سبب گردد . نبايد داروهاى ادرارآور به كار ببرى ! زيرا تنها مادهء رقيق را بيرون مىريزند و با غليظ برنمىآيند . اگر تشخيص دادى كه همراه بيمارى ربو غلظتى در كبد پيدا شده است ، داروهايى از قبيل : مشكانيه ، خاراگوش ، داروهايى كه براى هر دو حالت آسم و غلظت كبد مفيدند از قبيل : روناس و زرآوند را استعمال كن ! 2 - اگر بيمار مبتلا به ربو ، كودك باشد بايد دارو را با شير مادر قاطى نمود و داروها معتدل باشند مثلا رازيانهء سبز را با شير مادر مخلوط كن ! غذايى كه در پخته گردانيدن ماده و بيرون دادن آن از راه دهان كمك كند : آبگوشت خروس پير است . 3 - اگر در بيمارى ربو نفس انتصاب ( نفس راستا ) هست ، تا ممكن است به وسيلهء پارچه قماش زبر و گرنه با دست بدون پارچهء زبر ، سينه و نزديكيهاى سينه را به اعتدال ماساژ ده ! و ماساژ بدون روغن باشد مگر اينكه خستگى زياد را در بيمار احساس كنى . اگر ديدى كه خستگى زياد روى