نخ ماننده احساس مىشود . نسخه ) و شايد به سرفه كردن بينجامد . اگر ورم گرم هست ، نشانه‌اش را از تب جوى ! نشانه‌هاى خفگى را دانسته‌اى و ناشناس نيستند ، كه در وقت بر پشت دراز كشيدن نفس‌تنگى شديد است . اگر سبب نفس‌تنگى از پرى از خلطها باشد چند جهت دارد : الف - اگر خلط در قصبه است ، در برآوردن و تف كردن خلط هست و انسان در آرزوى سرفه كردن است . هرگاه خلط را تف كرد - كه از حد اقل سرفه و با خرخر سينه بيرون مىآيد - تنگ نفس مىآسايد و بهره بيند . ب - اگر خلط در ريه باشد ، باز حال بدين منوال است ؛ تنها فرقى كه با خلط جمع شده در قصبه دارد اين است كه خلط از جاى ژرفاتر به سوى دهان آيد و خرخر سينه در همان اندازه است كه راه خلط مىپيمايد . اگر راه خلط برآمدن دشوار باشد خرخر سينه زياد است و اگر آن دشوارى كمتر باشد ، اين هم كمتر پديد آيد . ج - اگر خلط در فضاى خالى سينه است ، در پهلوبه‌پهلو شدن ، انسان نفس تنگ احساس مىكند كه سنگينى جابه‌جا مىشود و از پهلويى به پهلويى انتقال مىيابد ، و بعد از آن بيرون دادن مادهء تف كردنى از راه دهان شروع مىشود ؛ و با اينكه تنگ نفس است چنان سرفه‌اى ندارد كه به حساب آيد . فصل بيست و سوم نفس مختلف ( گونه‌گونه شدن حالت نفس ) گاهى نفس مرتب آيد و گاهى نامرتب . مىتوان قياس آن را با حالات نبض بكنى و از نبض نامرتب و نبض مرتب ، حالت و دلالت نفس را دريابى . فصل بيست و چهارم نفس دومرحله‌اى ( متضاعف ) نفس دوچندان را بايد از ردهء نفس مختلف به شمار آورد كه عبارت از گونه نفسى است كه با گسترش اندامان نفس صورت گيرد ، يا به سبب ترنجيدن است . يعنى نوعى نفس است كه داراى دو حركت و در ميان هر دو حركت ايستى هست ، درست همانند گريهء كودك كه در اثناى گريه يكهو از گريه بازايستد و دوباره گريه را از سر مىگيرد . پس تغييرى در گسترش و ترنجيدن ابزار نفس رخ مىدهد . انگيزهء نفس دومرحله‌اى چند احتمال دارد : 1 - حرارت زياد باشد و اندازهء نفسى را كه برمىكشد كفايت نمىكند و به حدّ كافى بهره‌رسان