أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

339

قانون ( فارسى )

ماهى نمك‌سود ، ماهيابه ، يا از رعايت نكردن اصول بهداشتى در خوراك - كه در جاى خويش بيان شده - بپرهيزد . 2 - خود را زوركى قى ندهد و به‌ويژه اگر قى شده ترش باشد بيشتر زيان به دندان مىرساند . 3 - از هر نوع جاويدنى و به‌ويژه اگر شيرين‌مزه باشد مانند : حلوا مغزى و انجير جاويدنى بپرهيزد . 4 - چيزهاى سخت را با دندان نشكند . 5 - از كندىبخشها به دندان دورى جويد . 6 - از بسيار سرد و به‌ويژه سرد بر گرم ، و بسيار گرم و به‌ويژه گرم بر سرد دور باشد . 7 - هميشه وسيلهء خلال دندان را پاك كند اما نه به حدى كه زيان به گوشت ميان دندانها برساند و گوشت را بيرون بياورد و دندان را لق نمايد . 8 - از چيزهايى كه خاصيت آزاردهنده براى دندان دارند مانند : تره كه براى دندان و لثه بسيار بد است و امثال آنكه در داروهاى ساده آمده‌اند بپرهيزد . در مسواك كردن بايد ميانه باشد ، كارى نشود كه درخشندگى و ميناى دندان را از بين ببرد ، كه آنگاه از مواد سرازير و بخارهاى بالارو از معده تأثير پذيرد و سبب خطر گردد . اگر مسواك به اعتدال باشد ، دندان را جلا دهد و تقويت مىكند و گوشت ميان دندانها را سفت مىكند و مانع بركندگى مىشود و دهان خوشبوى گردد . بهترين چوب مسواك آن است كه گيرندگى و تلخى در آن باشد . اگر نياز به سردى بخشيدن به دندان باشد بايد هنگام خواب روغن گل ، اگر نياز به گرمى باشد روغن بان و سنبل رومى بر دندان مالد . گاهى نياز به هر دو مىباشد ، بهتر آن است اگر به سردى نياز بود اولا با عسل دندانها را ماساژ داد و اگر كمى سردى بود يا گرمى كم بود با شكر ماساژ دهند . عسل و شكر هر دو براى جلا و پوشش و گرم كردن و پاكسازى دندان بسيار خوبند و شكر از عسل بهتر است . اگر نبات ساييده با عسل آميزند و بر دندان مالند دندان را جلا دهد و پاك كند و لثه را سفت نمايد . سپس بايد روغن نامبردهء ويژهء دندان را استعمال كنند . در ماه دوبار مضمضه با شرابى كه بيخ لبانه در آن پخته شده بسيار مفيد است و شخص به درد دندان مبتلا نمىشود . سوختهء سر خرگوش بر دندان سايند ، نمك سوخته يا ناسوخته با عسل معجون شده - كه سوخته بهتر است - به اندازهء يك فندق در پارچه بپيچند و بر دندان مالند . لوبيا گرگى ، شب يمانى ، با مقدارى از مرّ و به‌ويژه شب سوخته با سركه بر دندان ماليدن مفيد است . بعد از ماساژ دندان با اين داروها بايد با عسل يا با شكر دندان را ماساژ دهند و بعدا روغنهايى را كه ذكر كرديم به كار برند . اگر مواد ناباب بر دندانها آيد ، بايد آب‌پز گيرنده‌ها را به مدت زياد در دهان نگه داشت و پيوسته گرد شب و نمك سوخته را بر دندان پاشيد .