بعضى از پژوهشگران طب گويند : براى جوش دهان روغن ولرم گورگياه در دهن نگه داشتن بهترين علاج است . فصل پانزدهم زخم و قرحه‌هاى بدخيم زخم دهان در پوست دهان و زبان پديد آيد و منتشر مىشود . اكثرا كودكان را مبتلا مىسازد كه سبب شير تباه يا خوب هضم نشدن شير در معده است . از هر خلطى باشد از رنگش مىتوان شناخت . سفيد : بلغمى است و اكثرا از بلغم شورمزه است ، زرد صفرايى و التهابش شديدتر از ساير جوشهاست ، سرخ تمام عيار و خالص خونى است و بدتر از همه جوش سودايى است . بعضى انواع آن بسيار خورنده و قسمتى آرام‌ترند . گاهى ورم همراه زخم است و گاهى بدون ورم است . هر قرحه‌اى در دهان باشد به سرعت انتشار مىيابد زيرا حرارت از آن دست بردار نيست و پوست دهان نرم و رطوبى است . جالينوس فرمايد : زخم دهان را تا در رويه است و آشكار است زخم « قلاع » گويند ، اگر گنديد و به عمق سرايت كرد ، قرحهء پليد مىنامند كه نياز به داروهاى داغ‌گذار دارد . زخم دهان در مواسم بارانهاى زياد و در تبهاى وبايى زياد رخ مىدهد . علاج : بايد اول خلط سبب زخم را از كليهء بدن تخليه نمود ، اگر بر بدن چيره شده باشد ؛ بعدا خلط رگهاى زير چانه و به ويژه « جهارك « 1 » » را پاكسازى كرد ، كه زدن اين رگ در همه زخمهاى گرم ماده مفيد است ، بعدا داروهاى جوش ذكر شده استعمال شود ، كه به تناسب زخم بسيار رطوبى و چرك و ريم‌دار را با داروى قوى و ميانه را با ميانه و ناتوان را با داروى كم‌توان معالجه بايد كرد . اگر قرحه به استخوان نزديك شد داروى بسيار قوى مانند : فلفلمويه با اندازهء زياد از صمغ قرط مىخواهد . هيچ روغنى حتى روغن زيتون هم نمالند . داروهاى جوشهاى سرد و گرم - كه در باب اول ذكر شده است - براى قرحهء دهان هم خوبند . اگر سرخ‌رنگ خونى است ، بايد در ابتدا داروى كمى گيرنده و سردكننده و بعدا تحليل‌برنده به كار برد . اگر سرخ مايل به زردى يا زرد مايل به سرخى است ، بايد داروى سردكننده بيشتر باشد .

--> ( 1 ) - چهار رگ كه در هريك از دو لب زوجى از آنهاست .