فصل دوازدهم تركهاى زبان علاجش : لعاب اسفرزه در دهان نگه داشتن و فرو دادن ، خوردن پاچه و تخم‌مرغ نيم‌بند ، كف پارچهء دنبالهء خيار و سپستان است . فصل سيزدهم زبان بيرون آمدن از اثر ورمهاى بزرگ ، يا در خفگيهاست ، كه طبيعت زبان را وادار به بيرون آمدن مىكند كه مجراى تنفس گشاد گردد . فصل چهاردهم جوش دهان جوش دهان اكثرا از حرارت اطراف معده و سر و بخارها ناشى مىشود ، گاهى در تب هم پديد آيد . گويند اگر در تب شديد جوشهاى سياه بر زبان بود بيمار در روز دوم مىميرد . داروهاى ساده در ابتداى جوش دهان ، كه نياز به سرد گردانيدن و خشكانيدن باشد عبارتند از : آمله ، مازوج ، بزر گل ، نشاسته ، ثمر درخت گز ، شياف خشخاش مقرن ، گلنار ، كتيرا ، هر دو نوع صندل ، گل ، تباشير ، سماق ، عدس ، گل ارمنى ، چشم انار ، جفت بلوط ، « قليميا » ( قيموليا - گل اندلسى : نسخه ) جوش كوره ، تانبول ، افشره‌هاى سرد ، از قبيل افشرهء كاهو ، تاج‌ريزى ، هفت‌بند ، خرفه ، شاخهء تاك ، كافور و نبات براى جوش دهان كودكان مفيد است . اگر جوش گرم است در مرحلهء بعد از اول نياز به : ماميران و به ويژه دارشيشعان ( قندول ) ، پوست جوزبوا ، مشك زمين ، زعفران ، ثمر سرو ، گاو زبان ، عاقرقرحا ، ميخك ، پونه ، سك ، و از داروهاى پليد : مدفوع سگ . اگر جوش چرك داشت زرنيخ ، براى جوش غليظ آب‌پز قندول يك اوقيه ، عروق ( زردچوبه ) نيم اوقيه ، ماميران يك‌چهارم اوقيه ، الوا دو درهم ، زعفران يك مثقال ، . آبى كه ميخك و جوزبوا و قندول به‌طور مساوى در آن پخته باشند يا وزن قريب به يكديگر داشته باشند . هرگاه جوشها ريم كردند ، لعابها ، بزركتان ، بزر مرو ، بزر ريحان ، بزر خطمى كه با آرد جو باشد ، شير الاغ تنها يا با چيزى از اين بزرها ، آب‌پز بزر كتان با انجير و روغن و آرد گندم و نعناع و شنبليله .