نرم‌كننده خوب است ، خيس شده و آب‌پز شنبليله با انجير ، ثمر برگ بو با مويز از دانه تهى شده و دنبالچه كنده ، شير پستان زن يا بز و يا الاغ در دهن نگه دارد . آب‌پز خرما و انجير با نبيذ شيرين يا با مرباى انگور يا با « عسل خيارچنبر » مفيد است . بر تناول معجونهاى كوچك يا خيارچنبر دوام كند كه ليونت بخشند . فصل نهم نارسايى در حرف زدن در بحث سستى زبان چيزهايى گفتيم و اكنون مىگوييم : لال شدن و غيره كه آسيب زبانند چندين سبب دارد : 1 - آسيب از مغز و در جاى بيرون آمدن عصبى كه به زبان آيد و زبان را به حركت درآورد ، يا در حوالى آن رخ داده . 2 - شايد آسيب به ماهيچه‌ها رسيده . چگونگى آسيب يا تشنج ، يا كشيدگى ، يا سفتى ، يا سستى ، يا كوتاهى زردپى ، يا گره‌خوردگى از زخم بهبود يافته ، يا ورم سخت كه اين حالت - چنان كه مىدانى - اكثرا از رطوبت است و گاهى از يبوست مىباشد ، يا شايد سبب از ورم و قرحه‌هايى باشد كه در زبان و اطراف آن روى مىدهد . يا بعد از سرسام آيد كه ماهيچه‌ها از مغز به سوى پيها مىآيند . تبهاى گرم به شدت خشكاننده‌اند و زبان را پژمرده و متشنج مىسازند ، كه اين حالت غير اصلى و روىآورى است موقتى . يا آسيب از ماهيچهء حنجره است كه مبتلا به تمدد و سستى شود . شايد انسان به زحمت بتواند صدا بيرون دهد چنان فشار بر ماهيچه‌هاى سينه و حنجره مىآورد كه ماهيچه تحمل نمىكند و عصيان مىنمايد . اگر در تلفظ اولين كلمه عاجز ماند و بعدا توانست به سخن ادامه دهد ، بايد چنين شخصى با صداى بلند و نفس بلند حرف نزند ، يواشكى شروع كند و بعد از عادت گرفتن به روانى سخن مىگويد . سببهاى ديگرى را اگر داشته باشد ، علاج آنها را هريك در باب ويژه ذكر كرده‌ايم . اگر بعد از سرسام باشد ، زدن دو رگ زير زبان بسيار خوب است .