بورهء قرمز و سركه با روغن گل يا افشرهء فيل‌گوش ، قطرهء گوش شود . داروى قوىتر از آنكه نياز باشد عبارت است از : ( فربيون ) . شيرهء گياه شير سگ ، گندبيدستر با روغن كوشنه ، يا كوشنهء دريايى و زراوند . كماد گاورس و پارچهء گرم نمدى هم خوب است . اگر سبب جوش است ، در بحث جوش گوش مىآوريم . اگر سبب كرم است ، در بحث از كرم در گوش توليد شده مىگوييم . اگر سبب وارد شدن چيزى مانند آب يا شن است ، در آتيه بحث خواهد شد . اگر ورم گرم و ته‌نشين است چون به مغز نزديك است تا جمع نشده و چرك نكرده خطر در بر دارد . بعد از خون‌گيرى و تخليه بايد نخست نرمىبخش و سردىبخشها را و به‌ويژه شير را تا سه روز پياپى استعمال كرد . روغن گل پخته با سركه - كه بحث شد - در اوايل مفيد است ، بعدا لعاب شنبليله ، لعاب بزر كتان ، لعاب بزر مرّ نافع است . شير و آب لبلاب نيز هر دو بهره رسانند . كنجد كوبيده را هم تجربه كرده‌اند ، خوب است . بايد همواره كماد روغن زيتون مايل به گرمى بگذارند و بايد روغن زيتون صاف باشد و ولرم باشد . و پنبه را بر ميل پيچند و به روغن زيتون آلوده كنند و پياپى به گوش كشند . و از خارج ضماد نرمىبخشهاى رساننده بگذارند . اگر از مرحلهء اول تجاوز كرد و بسيار شديد نبود ، بايد پيه روباه ، يا پيه ورل ، يا زيرهء كرمانى با روغن گل يا با روغن حنا ، يا پيه اردك ، يا پيه لاشخور ، يا مرهم از پيه مرغ خانگى يا اردك در گوش چكانند . اگر ورم بسيار گرم نبود ، پيه گداختهء بز يك جزء ، عسل يك جزء ، سيكى يك جزء ، حسل يك جزء ، همه را مانند پيه بايد حل و مخلوط كرد و در گوش ريخت . داروى بسيار قوى : مردار سنگ و اسپيداب هريك يك اوقيه ، گرد سنگ آسيا ، صمغ صنوبر از هريك سه اوقيه ، روغن زيتون يك رطل ، پيه خوك يا پيه تازهء بز دو رطل ، افشرهء بزر كتان به مقدار لازم ؛ باهم مرهم مىشوند . و شايد به مخدر نياز باشد كه طرز استعمال آن را خواهيم گفت . اگر ورم چرك و ريم كرد ، لعاب بزر كتان با روغن گل ، يا روغن بابونه و غيره - كه ذكر خواهد شد - استعمال شود . اگر ورم در قسمتهاى خارجى گوش است خطر ندارد . آرد جو كافى است ، و دراين‌باره ضماد مركب از : آرد باقلى ، بابونه ، بنفشه ، آرد جو ، خطمى ، شاه افسر كوبيده با آب ولرم و روغن بنفشه خيس كنند ، بسيار مفيد است . اگر جوش در داخل گوش است ، انجير آب‌پز را با گندم ، فتيلهء گوش كنند يا به صورت قطره درآورند ، درد را تسكين دهد . لولهء بخار آب گرم - كه ذكر شد - براى تسكين درد مفيد است . شايد مخدرهايى كه بعد از بحث از بخار آمد ، نيز مفيد باشند .