أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
224
قانون ( فارسى )
بزر كتان و ترب آبپز است . و به شرطى كه قرحه در كار نباشد ، علاجش تنقيه با شياف مرّ و شاهتره است . نسخه : از زاج سفيد يك اوقيه ، زعفران يك اوقيه ، مرّ يك درهم و نيم ، عسل يك رطل . چنانكه خودت دانى شياف بساز ! داروى « مغناطيس » - كه براى ناخنه به كار مىرود - و داراى « گل كوكب » - كه در باب حبابها ذكر شد - نافعند . فصل ششم سرطان چشم اكثرا در پردهء بيرونى قرنيه پديد آيد . علامت : درد شديد ، كشيدگى در رگهاى چشم ، سوزش سوزنى زياد كه سر به تركيدن مىكشد ، مخصوصا كه بيمار حركت مىكند . سرخى در لايههاى چشم ، سردرد ، بىاشتهايى در غذا . آزار ديدن از هرچه حرارت در آن است . اين حالت علاجپذير نيست . مگر از داروها تسكين يابد . درد سرطان چشم از درد سرطان هر عضو ديگر شديدتر است . استعمال داروهاى تند ، هيجان و دردى را همراه دارد كه طاقتفرساست . معالجه : علاجى كه درد را تسكين دهد ، تنقيهء بدن و اطراف سر از خلط تيره و غليظ است . بايد غذاى بيمار خوب كيموس و از مادهء گندم باشد و گرمىبخشى در آن نباشد . نوشيدن شير مفيد است . شياف سپيدهء تخم و شاه افسر و اندكى زعفران ، « شياف سفيد » ، هر شيافى كه از نشاسته و سپيداب و صمغ عربى و افيون باشد ، هر داروى نرمىبخش و تخديركننده ، شياف « سمرديون » ، شياف « مامون » ، معجون قيروطى كه از روغن گل و زردهء تخم است ، مفيدند . فصل هفتم غرب ( آماس كوچك در چشم ) و آماس ريزشگاه اشك در گوشهء چشم خراجى سخت پديد آيد كه با دست زدن حركت مىكند و سر باز نمىكند و از جنس غده است . اكثرا برجستگى آن در ريزشگاه اشك ديده مىشود كه با انگشت فشار دهى به درد آيد و در اكثر رمد همراه دارد .