طبقهء سومى با ماهيچه‌هاى حركت دهندهء كاسهء چشم آميخته و مالامال از گوشت سفيدرنگ و چرب است تا چشم و پلك را نرم نگهدارد و از خشكيدن جلوگيرى نمايد و عموم اين را « ملتحم » ( گوشت‌گاه ) خوانند . ماهيچه‌هاى حركت‌دهندهء كرهء چشم را در تشريح ذكر كرديم . مژه براى اين خلق شده كه هرچه به سوى چشم آيد و هرچه از سر به سوى چشم سرازير شود مانع باشد و براى اينكه از سياهى خويش ، روشنى را تعديل دهد ؛ زيرا سياهى آن نور چشم را جمع مىكند و رستنگاه مژه غشائى است كه به كركرك مىماند كه مژه بر آن استوار باشد و از ناتوانى رستنگاه به كنار نيفتد و براى ماهيچهء بازكنندهء چشم تكيه‌گاهى استخوان مانند باشد و پلك را خوب به حركت درآورد . اجزاء پلك : پوست ، يكى از دو لايهء غشاء ، پيه و ماهيچهء پلك و بالاخره لايهء آخر كه بالاتر است . قسمت پايينى پلك از اجزاء ماهيچه‌اى است . جايى كه در تركيدنش خطر هست آن است كه در منشأ ماهيچه و در آن طرف گوشهء اشك‌ريز است . فصل دوم در شناسايى حالت و مزاج چشم و بيماريهاى چشم به‌طور عموم از لمس كردن ، جنبش ، رگها ، رنگ ، شكل ، اندازه ، كنش ويژه به چشم ، چيزى كه از چشم سيلان مىكند و از واكنشها مىتوان حال چشم را شناخت ، كه به ترتيب شرح خواهيم داد . 1 - آيا چشم در حال لمس گرم است ؟ سرد است ؟ سفت و خشك است ؟ نرم و تر است ؟ 2 - از حركت چشم ، دقت كن ! آيا حركتش سبك است ؟ كه دلالت بر حرارت يا يبوست مىكند كه از لمس كردن معلوم مىشود . يا سنگين است ؟ كه دلالت بر سردى و رطوبت دارد . رگها را نگاه كن ! آيا غليظ و گشادند ؟ كه دليل بر حرارت است ، يا نازك و ناپيدا ؟ كه دليل برودت هستند . آيا رگها توخالى هستند ؟ كه دليل بر يبوست است ، يا پر ؟ كه بدانى ماده زياد در آنها است . رنگ چشم دليل بر چگونگى خلط چيره است كه مناسب آن رنگ است ، يعنى قرمز ، زرد ، طوسى ، تيره . از شكل مىتوان دريافت . زيبايى شكل چشم دلالت بر آن دارد كه چشم خوب و پسنديده و نيرومند آفريده شده است . بدشكلى چشم برعكس است . سبب بزرگى و كوچكى چشم چنان‌كه گويند در سر نهفته است . از كنش ويژهء چشم مىدانى كه آيا چيزهاى ريز و نازك را از دور و نزديك مىبيند ، و از چيزهايى كه تابش فوق العاده دارند آزار نمىبيند ، چنين چشمى ، مزاج معتدل و نيرومند دارد . اگر بر خلاف اين است و قوت ديدش ناتوان بود ، در مزاج يا در سرشت خللى وارد است .