أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

118

قانون ( فارسى )

فصل ششم فساد ذكر « فراموشكارى » فراموشكارى با سست‌مغزى شباهت دارد . اما منشأ اين بيمارى در قسمت عقبى مغز است . زيرا فراموشكارى عبارت از كاهش يافتن كنشى از كنشهاى مغز يا از كار افتادن همه كنشها است . به عقيدهء جالينوس ، سبب رئيسى اين بيمارى سردى است ، خواه سردى ساده يا سردى همراه خشكى كه انعكاس احساس شده در آن نقش نمىبندد . يا سردى همراه رطوبت است كه نقش بسته را نگه نمىدارد . نشانه‌ها : اگر فراموشكارى از سردى همراه خشكى است علامتش اين است كه بيمار بىخوابى كشد ، رويدادهاى گذشته را به ياد دارد اما نمىتواند رويدادهاى كنونى را به ياد بسپارد . اگر سببش سردى همراه رطوبت باشد ، بيمار خواب‌آلود است و گذشته‌ها را به كلى از ياد برده و شايد چيزهاى آنى را بهتر از گذشته به ياد بسپارد . اگر سردى ساده باشد تخدير و حيرت‌زدگى روى مىدهد . و شايد اين حالت از خشكى و گرمى سر برزند كه آن‌گاه به هم آميختن ذهن پديد آيد . و اين اختلاط ذهن يا در خون آن جزء از مغز يا در يكى از شكمچه‌هايش يا در آوند مغز مىباشد . گاهى اتفاق مىافتد كه سبب فراموشكارى از درهم شدن هوش ، يا از سوء مزاجى واقع در گيجگاه است كه به مغز سرايت مىكند . كه اين حالت را بعضى از پيشينيان ذكر كرده‌اند و آزموده‌اند و ديده‌اند . فراموشى و فراموشكارى اكثرا از سردى و رطوبت سرچشمه مىگيرد و گاهى ممكن است از ورمهاى مغز و به‌ويژه ورمهاى سرد مغز روى دهد . و بدان ! كه اگر شخص تندرست به فراموشكارى گرفتار آيد زنگ خطر بروز بيماريهاى شديد مغزى مانند سكته و صرع و سرسام سرد است . نشانه‌ها و انواع اين بيمارى : بايد آنها را از قانونهاى ذكرشده استفاده كنى و در هر بيمارى سبب را تكرار نمىكنيم . معالجات : اگر انگيزهء بيمارى گرمى و خشكى باشد ، علاجش آسان‌تر است و بارها اين علاج ذكر شده است . اگر از خشكى تنها باشد ، بايد بيمار غذاهاى ترىبخش معتدل بخورد . اطراف سر را به وسيلهء ماساژ و مالش دادن با پارچهء زير ورزش داد . دست و پاها را حركت دهد . خلاصه ورزشهايى كند كه