باشد . همين‌كه غذا خورد دست و پاها را چندين ساعت دستمالى كن ، تا بخار بالا نرود . اگر از زياد ماندن بيمارى نياز به مسهل باشد و به‌ويژه اگر لرزه در او پيدا شد ، دو سوم مثقال گند بيدستر و كمتر از يك دانگ سقمونيا را تجويز كن ! اما اگر ترس آن بود كه تب بسيار شدت مىيابد سقمونيا لازم نيست ، تنها گندبيدستر كافى است . يا اينكه كوشش كن مزاج را بدون تخليه به اعتدال درآورى . بهترين تخليه در اين بيمارى آن است كه به وسيلهء اماله باشد . اگر ناگزير از استعمال غير اماله باشى داروى زير را تجويز كن : وزن يك درهم ايارج فيقرا ، يك چهارم درهم پيه هندوانهء ابو جهل ، يك‌سوم درهم هليله ، يك دانگ مصطكى . به شرطى بايد اين دوا را به بيمار بخورانى كه تب و گرمى شديد نباشد و متأكّد باشى كه اسهال مىشود . و گرنه كارى كن كه شياف و برداشتنى بردارد و به وى بفهمان كه زور بر خود آرد تا مدفوع گذارد . اگر بيمار در حالى بود كه مدفوع انداختن و شاشيدن را از ياد مىبرد ، آب‌پز بابونه و شاه افسر و بنفشه و بيخ سوسن بر ميزه ناى ( حالبين ) و شكمش بپاش - بمال - و با انگشت فشار بر آبدان آور تا بشاشد . وقتى كه بيمارى پايان يافت ، بيمار را در ننو و كجاوه بگردان و بعدا كمى ورزش كند ، و تو مىدانى كه با تازه شفايافتگان چه كار بايد كرد . فصل نهم آب در كاسهء سر شايد رطوبتهاى آبكى در داخل كاسهء سر يا در خارج آن گرد آيد . اگر در خارج كاسهء سر باشد علامت آن را قريبا ذكر مىكنيم . اگر در داخل كاسهء سر باشد و جايش بالاى آبشامهء سفت باشد ، بيمار حس به سرگرانى از داخل مىكند ، به زحمت مىتواند پلكها را برهم نهد چشمش هميشه باز است و بسيار غمناك و پيوسته اشك مىريزد و زل نگاه مىكند ؛ كه براى اين حالت چاره‌اى نيست . فصل دهم ورم بيرون كاسهء سر ، آب خارج از كاسهء سر ، عطسه كردن كودكان ممكن است در پرده‌هاى بيرونى سر ورم گرم يا سرد باشد و ممكن است آب در سر جمع شود . آب در سر جمع شدن عبارت از رطوبتهايى است كه در وسط كاسهء سر و پوست يا در ميانهء هر دو پردهء بيرونى سر گير مىكند . جايى كه آب جمع شده است به پستى مىگرايد و سبب گريه و بىخوابى مىشود .