نيروى بيمار بيم داشته باشى . نبايد آب بسيار سرد بخورد و به‌ويژه اگر ورم در حجاب حاجز يا در درون ( احشاء ) باشد بايد به كلى از آب سرد بپرهيزد . تا ديدى بيمارى كاهش مىيابد ، به تدريج غذا را غليظتر و بيشتر كن ، غذايش كدو حلوايى ، سبزيهاى سرد ، ماش ، پختهء غله‌هاى سرد يا ميوه‌هاى ترش سردمزاج در آن ريز . در وقت پايين آمدن علت نان گندم سبوس گرفته را در آب بسيار سرد يا گلاب قند با يخ كه بسيار سرد مىگردد خيس كند و بخورد مفيد است . اگر بيمارى سرسام از آن نوع بسيار بغرنج نباشد كه سببش ورم رگهايى باشد كه همراه حجاب از سر خارج شوند ، بايد قبل از هر چيز و در نخستين مرحلهء بيمارى بازدارنده‌هاى خالص به كار برد . اما اگر از جنس نامبرده بود بايد داروهايى به كار برد كه كمى سستىبخش باشند و مسكّن درد گردند بعد از آن قبضىبخش استعمال كن ! و در اماله كردن بسيار كوشا باش . بعد از آن اكثرا سردىبخشهايى كه قبض نباشند و كمى خشخاش و كمى بابونه در آن ريز تا خشخاش خواب آورد و بابونه با خشخاش مقاومت كند و كمى تحليل ببرد . اگر از اين علاجها بيمارى كاهش يافت ، اما پريشان‌گويى باقى ماند ، اگر نيرو بسيار است ، شير بز را از پستان بر سرش دوشند و اگر ناتوان است از پستان زن شير بر سرش بدوشند . هر دفعه كه شير بر سرش دوشيدند بعد از يك ساعت با سرشويه‌هاى معتدل از قبيل آبكىهايى كه از بنفشه و بيخ سوسن و بابونه با ساير سردىبخشها سازند ، بشويند كه اين دستور بقراط است و در كتاب داروها ( اقرابادين ) آمده است . اگر بيمارى پايدارى كرد و از اين معالجات سودى به دست نيامد ، يا سرسام سرگرانى و خواب‌آلودگى ( سبات ) آورد ، و از مرحلهء نخستين تجاوز كرد و آرامش بيش از جنبش بود . او را از سردىهاى بسيار سردكننده و به‌ويژه از خشخاش پرهيز ده ! و بعد از روز هفتم سرشويه‌هايى كه عبارتند از : سوسنبر ، پونه ، فيجن و افشرهء نعناع و شاه افسر استعمال كن و لعاب تخم كتان با روغن زيتون و آب بر سرش بگذار و به وسيلهء روغن گرمىبخش كارى كن كه هميشه بدنش عرق كند . اگر بيمارى از هفت روز بيشتر طول كشيد ، براى نگهدارى قوّتش مىتوانى كمى شراب آميخته با آب به او بدهى اكثرا اگر قى كنند نفع بينند . شايد اگر روغنى سرد و تر مخلوط با آب بخورند ، اسهال شوند و بيرون انداختن مادهء بيمارى آسان گردد و خشكى به ترى مبدل شود . اگر از گم كردن عقل و ناتوانى حس نتوانستند بشاشند ، بايد آبدان را با روغنى نيم‌گرم كه روغن زيتون بهترين است ، ماليد يا آب‌پز بابونه يا آب گرم بر آن پاشيد و بعدا آبدان را در آن فرو كرد تا مىشاشد . و دقت كن كه هر وقت مىدانى نوبت شاشيدن رسيده بايد مثانه را در اين آبكىها فرو كرد . اگر بيمار اين كار را نپذيرفت اقلا چنان‌كه گفتيم اين آبكىها را بر مثانه‌اش بپاش . اگر ديدى كه بيمار سرسام ، زياد پهلو به پهلو مىشود و قرار ندارد ، بايد او را محكم ببندى كه حركت نكند . زيرا بىقرارى و حركت بسيار زيان مىرساند و به‌ويژه اگر رگ زده باشى و هنوز زخم جوش نخورده باشد ، تحرك زياد بسيار زيان‌بخش است .