نمىدهد . خاصيت درمانى : انسدادها را باز كند و در بيماريهاى درونى سودمند است . زخم و قرحه : بلسان و بويژه اگر با زنبق باشد قرحه را تنقيه كند و پوستهء استخوان را بيرون كشد . مفاصل : تناولش براى مداواى عرق النسا ، تناول پخته شدهء آن در علاج ترنجيدگى منفعت دارد . اندامان سر : سر و قرحه‌هاى سر را تنقيه مىكند ، در مداواى صرع و سرگيجه سودمند است . اندامان چشم : بلسان و شيره‌اش تم چشم را بر طرف كند و چشم را جلا دهد و ديد را تقويت نمايد . اندامهاى تنفسى و سينه : چوب بلسان و دانه‌اش درمان پهلودرد ، برونشيت شديد ، نفس‌تنگى ، درد سرد شش ، هستند . شيره و دانهء آن درمان ذات الريهء سرد ، و سرفه مىباشد . همه اجزاء بلسان براى قسمت درونى بالايى شكم سودمند است . اندامان غذا : در ضعف هاضمه مفيد است ، پختهء آن سوء هضم را از بين مىبرد و معده را تنقيه مىكند و كبد را قوت دهد . اندامان دفعى : مدرّ بول است ، درد و پيچ روده ( مغص ) را درمان است ، بخور آن رطوبت زهدان را دفع مىنمايد و آن را خشك مىكند ، و چاره‌ساز سردى زهدان است و بچه و بچه‌دان را بيرون آورد . و اگر دود آن را بركشند كليهء دردهاى زهدان از بين مىرود . پخته‌اش دهانهء رحم را باز مىكند . اگر با روغن گل و موم مرهم شود سردى رحم را بر طرف كند و در عسر البول سودمند است . تبها : شيره‌اش تب‌لرز را علاج است . زهرها : ضد سموم است و درمان مارگزيده است و اگر شيرهء بلسان را با شير حيوان بنوشند ؟ پادزهر شوكران و بويژه پادزهر سموم حشرات موذى است . بنفسج ( بنفشه ) : گياهى است مشهور و بيخش چون ساير اجزايش نيروى دارويى دارد . مزاج : در اول سرد و تر ، گروهى گفته‌اند : در اول گرم است و در سردى برگش شكى نيست . خاصيت درمانى : گويند خون معتدل بوجود مىآورد . دمل و جوش : بنفشه و برگ بنفشه را با قاوت جو ضماد كنند ورم گرم را فرونشاند . زخم و قرحه : روغن بنفشه براى گرى ( جرب ) داروى خوبى است . اندامان سر : بو كردن و بر سر ماليدن آن سردرد را تسكين دهد . اندامان چشم : ماليدن و خوردن آن در مداواى رمد گرم مفيد است . اندامان نفس و سينه : بنفشه و بويژه مرباى بنفشه با شكر درمان سرفهء گرم است و سينه را نرم مىنمايد شربت بنفشه درمان ذات الجنب و شش است و در اين زمينه از جلّاب بهتر است . « 1 » اندامان غذا : التهاب معده را از بين مىبرد . اندامان راننده : شربت بنفشه علاج درد كليه است و مليّنى ملايم است و برآمدن پيزى را فرونشاند تناول بنفشهء خشك صفرا را بيرون راند . بهمن : قطعات چوبى است كه عبارتند از ريشه‌هاى خشك و ترنجيده و ناهموار و برخى سفيد و برخى سرخ‌رنگ‌اند . مزاج : در دوم گرم و خشك . آرايش : فربه‌كننده . اندامان سينه : براى قوت قلب بسيار خوب است و در علاج خفقان مفيد است . اندامان دفعى : در افزايش آب پشت بسيار مؤثر است . جانشين : به اندازهء آن تودرى و نيم وزنش زبان گنجشك .

--> ( 1 ) - جلّاب : شربتى كه با گلاب و عسل يا شكر درست كنند . كلمه معرّب گلاب فارسى است .