برنجاسف - بشنيز : گياهى است شبيه به خاراگوش ، ولى اين به رنگ سبز است و رطوبتى چسبنده دارد . نوعى ديگر از برنجاسف هست كه شاخه‌هايش از اين كوتاهتر و برگش پهن‌تر است . برگ برنجاسف ريز و باريك و به رنگهاى سپيد و زرد و در بهار و تابستان پيدا مىشود . جالينوس گويد : اين دو نوع دو گياه هستند و چون مزاجشان بهم نزديك است هر دو را برنجاسف ناميده‌اند . مزاج : در اول سرد و تر . خاصيت : لطافت‌بخش ، بسيار بازكننده ، ضماد آن فضول را از ريزش به سوى اندام بازمىدارد . سر : ضمادش سردرد سرد را دواست . محلول و آب‌پزش سالمتر است و از بند آمدن بينى جلوگير است و علاج زكام مىباشد . اندامان دفعى : سنگ كليه را خرد مىكند ، در آب‌پزش بنشينند حيض را روان سازد ، و قرحه‌هاى زهدان را پاك كند ، و بچه‌دان و بچه را بيرون آورد و تناول و ضماد آن زهدان بهم آمده را باز كند و سختى زهدان را از بين ببرد . اندازهء تناول تا پنج درهم است . بلاذر ( بلادر ) : ميوه‌اى است شبيه هسته خرما و مغزى دارد همچون مغز گردو ، شيرين‌مزه است و بىگزند . پوستهء آن متخلخل و سوراخ‌سوراخ است و در اين سوراخها انگبينى لزج و بودار موجود است . اگر آن را به دندان بشكنند زيانى نمىرساند . و بويژه اگر همراه مغز گردو باشد بهتر است . مزاج : در آخر چهارم گرم و خشك . خاصيت : انگبينش سبب قرحه و ورم مىشود و خون و خلطها را مىسوزاند . دمل و جوش : ورمهاى گرم درونى را برانگيزاند . مفاصل : در مداواى سردى و سستى عصب و فالج و كجى دهن مفيد است . سر : براى رفع فراموشكارى خوب است و ليكن بيمارى وسوسه و ماليخوليا را تحريك مىكند . اندامان دفعى : دود آن بواسير را مىخشكاند . زهرها : از جملهء سمها است ، سوزندهء اخلاط است و بدين سبب كشنده است . پادزهر بلادر دوغ است و روغن گردو از قوتش مىكاهد . جانشين : پنج برابر بلادر فندق ، يك‌چهارم وزنش روغن بلسان و يك‌سوم وزنش نفت سفيد را مىتوان در همه حالات به جاى بلادر به كار برد . به ورق ( بورك ) : بورك در تأثيربخشى مانند نمك است و تفاوت اين است كه بورك قوىتر از نمك است و قابض نيست . گاهى آن را در سفالينى بر آتش بريان كنند . گزينش : بورك ارمنى ورقى و سبك و كم‌مايه و اسفنج‌مانند كه به رنگ سفيد يا به رنگ صورتى يا ارغوانىرنگ باشد از ساير انواعش بهتر است . هر حالتى كه به ورق نسبت به نمك دارد ، به ورق افريقايى نسبت به ساير بورقها دارد . به ورق را مگر سبب بسيار جدى باشد و از خوردن آن ناگزير باشند و گرنه نبايد خورد . كف به ورق كه نيروى به ورق است از به ورق مؤثرتر است . و بويژه كف به ورق شيشه‌اى كه زودشكن است بهترين است . مزاج : در آخر دوم گرم و خشك و شايد سردىاش به درجه سوم برسد . خاصيت درمانى : بسيار زداينده ، شوينده و قشرانداز است و تنقيه مىنمايد و خلطهاى غليظ را مىبرد . و بويژه به ورق افريقايى در اين زمينه قوىتر است . در هر بورقى كمى گيرندگى هست و نمكىها را به خوبى مىزدايد . اما در به ورق افريقايى اين گيرندگى نيست و تنها زدايندهء خالص است . اما در نمك قبضى موجود است و زدايندگى بسيار كم است . آرايش : به ورق را اگر بر موى پاشند موى را نازك مىكند . ضماد به ورق خون را به سطح بدن مىكشاند و رنگ رخساره زيبا