مثانه زيان‌آور است . زهرها : شربت آن پادزهر سموم است . اشترغاز ( خارشترى ) : به انگدان نزديك است و از انگدان بىارزش‌تر است . بهتر آن است كه سركه‌اش را به كار برند . مزاج : سرد و در آخر درجه سوم خشك است . اندامان غذا : سركه‌اش معده را به خوبى تنقيه و تقويت مىكند و اشتهاآور است . جرم آن مىگزد و ازاين‌روى سبب دل بهم خوردن مىشود ، ديرهضم است و بسيار در معده مىماند . تبها : در علاج تب ربع - سه روز در ميان - سودمند است . انبرباريس ( زرشك ) : دو نوع زرشك است : نوعى زرشك جلگه‌اى كه گرد و سرخرنگ است . ديگرى زرشك ريگى يا كوهى كه سياه‌رنگ و مستطيل مىباشد و سياه از سرخ قوىتر است . مزاج زرشك : سرد و در آخر سوم خشك است . خاصيت درمانى : شربت آن در بركندن صفرا بسيار مؤثر است . دمل و جوش : ضمادش را بر دملهاى گرم گذاشتن بسيار مفيد است . اندامان غذا : معده و كبد را نيرو دهد و در رفع تشنگى بسيار نافع است . اندامان دفعى : شكم را بند مىآورد ، از خراش روده جلوگيرى مىكند ، نوشيدنش براى قطع سيلان رطوبتهاى مزمن رحم بسيار مؤثر است . گويند اگر زن باردار چوب زرشك را سه بار به شكم بزند - يا شكم را با زرشك بيندايد سقط جنين مىكند . از خونريزيهاى زيرين جلوگيرى مىنمايد . اسفنج - ابرمرده : جرمى است دريايى ، در سستى و تخلخل به نمد مىماند ، گويند اسفنج جانورى است كه در جايى كه بدان چسبيده است حركت مىكند ولى از جاى خود دور نمىشود . گزينش : تر و تازه‌اش كه نيروى مزاجى بحر با او است قوىتر و خشكاننده‌تر از كهنه آن است . مزاج : در اول گرم و در دوم خشك است . سنگ شده آن هم همين مزاج را تقريبا دارد ولى كمتر گرم است . خاصيت درمانى : بسيار خشكاننده است . اگر اسفنج را و بويژه اسفنج تازه را بسوزانند و خاكستر آن را با روغن زيتون مخلوط كنند و بر جاى بريده يا دريده بگذارند از خونريزى جلوگيرى مىكند . و اگر تنها اسفنج را با آتش بسوزانند و بر زخم نهند چون گوهرش بازدارنده خون است ، و از سويى با گرمى كه از آتش دارد داغ مىگذارد ؛ از خونريزى جلوگيرى مىكند . و همچنين اسفنج را فتيله كنند و به دهانهء رگهاى بهم آمده فرو كنند رگها را باز مىكند . اگر با روغن زيتون بسوزانند نزيف را بند آورد . سنگ اسفنج بدون گرمى بخشيدن و خشكانيدن لطافت‌بخش است و جلادهنده ( زداينده ) . دمل و جوش : ورمهاى بلغمى را خشك مىكند . زخم و قرحه : اسفنج را در سركه خيس نمايند و بر زخم نهند زخم را خوب مىكند . اسفنج را با عسل مىجوشانند قرحه‌هاى عميق را دواست . و اگر اسفنج را خشك يا با آب يا با شراب خيس كنند و بر زخم نهند سودمند است . رطوبتهاى كهنه را مىخشكاند و جاى زخم را پاك مىكند . سينه و اندامهاى تنفسى : سوختهء اسفنج همراه روغن زيتون در معالجه خون‌برآوردن مفيد است . اندامان راننده : سنگى كه در اسفنج است بعقيدهء كسانى غير جالينوس سنگ مثانه را خرد مىكند . اما جالينوس اين نظريه را رد مىكند