و بعقيدهء او قوتش به سنگ مثانه نمىرسد ، زيرا سنگ كليه در سر راه است . آبار ، آنك : منظور از اين دو نام تنها سرب سياه است . سرب سياه گوهر آبى بسيار دارد كه از سرما بند آمده است . داراى گوهر هوايى و خاكى هم هست ولى نه زياد . جالينوس زود گداختن سرب را دليل رطوبت مزاج آن دانسته و بىمايگى و كم‌مغزى را علامت هوايى بودن آن شمرده است . اگر سرب را در زمين نمناك نگهدارند مىآماسد و باد مىكند . سرب سياه بسيار سردىبخش و در معالجه ورمها سودمند است . مزاج : در دوم سرد و تر است . دمل و جوش : آنك را با بعضى از روغنها در ميان دو سنگ مخصوص سائيدن دارو مىسايند « 1 » چرك و سياهى كه از آن بدست مىآيد در مداواى دملهاى گرم مفيد است و آن را سرد مىگرداند . علاج قرحه‌هاى پليد است كه قرحه‌هاى سرطانى را هم شامل مىشود . برگه سرب را بر خنازير ، غده ، قرحهء مفاصل ، غدهء مفاصل نهند و ببندند بسيار خوب است . زيرا در گدازندگى بسيار فعال است . زخم و قرحه : سائيده آن بطريقه نامبرده و كوبيده سرب بويژه شسته آن در علاج قرحه‌هاى پليد ، قرحهء سرطانى ، قرحهء مفاصل سودمند است . مفاصل : سائيده و كوبيدهء سرب چنان كه گفتيم قرحهء مفاصل را چاره سازند و اگر بر غدهء مفاصل ، و مفاصل پيچيده ، گذارند و ببندند بهبودىبخش است . چشم : سوختهء سرب و بويژه شستشو دادهء آن رمد خشك و قرحه‌هاى چشم را معالجه مىكند . سينه و اندامهاى تنفسى : سوخته ، سائيده ، كوبيدهء سرب در مداواى قرحه‌هاى سينه سودمند است . اندامان دفعى : سائيده نامبرده و كوبيدهء آن علاج بواسير است . بر كمر بستن برگه‌هاى آن خوابهاى پريشان را بر طرف كند و شهوت جماع را فرونشاند و در علاج قرحه‌هاى ذكر و بيضتين سودمند مىباشد . اشنان : اشنان چندين نوع است . نوعى كه سفيد است و آن را چلغوز گنجشك گويند از همه لطيف‌تر است و نوعى ديگر از آن به رنگ سبز است . خواص درمانى : جلا دهد ، تنقيه مىنمايد ، بازكننده است . اندامان دفعى : نيم درهم از اشنان بندآمدگى بول ( عسر البول ) را درمان كند . پنج درهم بچه را زنده يا مرده بيرون اندازد . نيم درهم فارسى تا يك درهم از آن حيض را روان سازد . و سه درهم از آن مايع استسقايى را بيرون راند . زهرها : وزن ده درهم از اشنان سم قاتل است . دود اشنان سبز حشرات را مىگريزاند . اصابع الصفر ( كف مريم ) : شكل اصابع الصفر به كف دست مىماند . قسمى با دو رنگ زرد و سفيد و قسمى زردرنگ و گردرنگ و بدون سپيدى مىباشد . سخت و كمى شيرين است . مزاج : در درجه دوم تقريبا گرم و خشك است . خواص درمانى : در آب كردن زوائد سخت ، بسيار مؤثر است . مفاصل : در علاج بيماريهاى مربوط به اندامهاى عصبى سودمند است . اندامهاى سر : مخصوصا درمان ديوانگى است . جانشين : در مداواى ديوانگى مىتوان به جاى كف مريم يك برابر و نيم آن ، هزار جشان و

--> ( 1 ) - الفهر و الصلايه - دو سنگ كه بجاى هاون به كار مىرفته‌اند .